اصطلاحات تجوید

[ویکی فقه] علم تجوید، به معنای دانشی است که به بررسی مخارج حروف و صفات آنها و احکام حاصل شده از ترکیب حروف در کلام منطوق (گفتاری)، بپردازد در این دانش اصطلاحاتی وجود دارد.
به کسر همزه به معنای عوض کردن است، و در اصطلاح علم تجوید، بدل کردن تاء تانیث به «هاء» و کلمات منصوب به الف است.تاء تانیث مانند: صلوة ـ زکوة ـ فاکهه ـ مره ـ حمره که در حال وقف به جای تاء (ة) هاء (ه) تلفظ می شود مثلا صلوة می شود صلوه. البته در کلمات: توریة و تقیة و امثال آن بعضی با ابدال و برخی بدون ابدال می خوانند.و نیز کلماتی که در رسم الخط قرآن با تاء مبسوطه (یعنی کشیده) نوشته شده اند به همان تاء وقف می گردند. مانند: جنات ـ البینات ـ بالآیات ـ ثمرات ـ سنت. مثلا جنات می شود جنات. و کلمات منصوب مثل: رحیما ـ شکورا ـ ماء ـ مسمی ـ بیاتا به هنگام وقف، تنوین به الف بدل می گردد رحیما می شود رحیما. ابدال یکی از اقسام وقف است.
اثبات
به معنی باقی گذاردن حرف آخر کلمه ای که می خواهند بر آن وقف کنند (موقوف علیها) می باشد. مانند: واق. هاد که در اصل واقی و هادی بوده و حرف یاء به سبب اعلال، حذف شده است.ابن کثیر به این شیوه وقف کرده، گر چه وقف به اسکان و حفظ رسم الخط قرآن بهتر است. یعنی وقف به صورت واقی و هادی. اثبات از اقسام وقف می باشد.
اختلاس
«اختلاس» به معنی ربودن با شتاب و عجله است و آن ضد اشباع می باشد. و در اصطلاح علم تجوید، ربودن و طلب شتاب در حرکت هنگام تلفظ حرف است. به طوری که نه متحرک و نه ساکن گفته شود. بدین معنی که ربودن یک سوم حرکت ضمه و کسره و باقی گذاردن دو سوم دیگر را در حال وصل، اختلاس می گویند. و در این حالت آن کلمه با صوت و صدای خفی و پنهان ادا می شود که در اختلاف قرائات بکار می رود.مانند: «فسیکفیکهم الله» که ضمه هاء کلمه آخر اختلاس می شود و نعما. که در اصل «نعم ما» است، که میم اول ساکن بوده و در میم دوم ادغام شده و با اختلاس خوانده می شود.
اخفاء
...

💡 بوداگرایی در ختن آیین چیره بود و ختن تبدیل به یکی از کانون‌های مطالعات بوداییان شده بود. سپاهیان تبتی در سال ۶۶۵ میلادی شهر ختن را تصرف کردند اما از نظر فرهنگی، این ختنی‌ها بودند که تبتی‌ها را پس از این تصرف تحت تأثیر خود گرفتند. این تأثیر بیش از همه خود را در زمینه اصطلاحات بودایی و فنون ترجمه متون بودایی نشان می‌دهد. در سده نهم میلادی، تبتی‌ها الفبای ختنی را نیز برای زبان خود برگزیدند.

💡 تمایز بین اصطلاحات صوت کیلا و وفاداری بالا به‌خوبی تعریف نشده است. به گفته یکی از مفسران صنعت، کی‌لا را می‌توان «دنده‌ای دانست که قیمت و کارایی در آن نمی‌توان بدون ایجاد موسیقی و صدا پیش رود». هری پیرسون، بنیانگذار مجله صدای مطلق، بسیار اعتراف می‌کند که اصطلاح صوت کی‌لا را ترجیح داده است.

💡 گفته می‌شود. اصطلاحات «مرتبه»، «نوع»، «والانس» و «درجه» را برخی مواقع جهت اشاره به یک مفهوم به کار می‌برند. در اینجا اصطلاح «مرتبه» یا «مرتبه کل» را جهت اشاره به بعد کلی آرایه (یا تعمیمش در سایر تعاریف) به کار می‌برند.

💡 سازمان پیش‌آهنگی ملی ایران بخش‌های گوناگون و منصب‌ها و درجه‌هایی داشت که با نام‌های ویژه‌ای نامیده می‌شدند. بخشی از اصطلاحات مربوط به این بخش‌ها و درجه‌ها در سال ۱۳۱۸ خورشیدی از سوی فرهنگستان ایران به شرح زیر تصویب شد:

💡 در میان منابع عصر ساسانی دو فرهنگ پهلوی (شامل فرهنگ پهلوی و فرهنگ اویم ایووک) باقی مانده است که می‌تواند از جهت آشنایی با پاره‌ای اصطلاحات و واژگان تاریخی برای محققان تاریخ ایران سودمند باشد.