ابوحیه ٔ کلبی

💡 قطری چون از جریان آگاه شد بی درنگ از دماوند به سمنان عقب نشست. ولی اسپهبد او را دنبال نمود و در نبردی بر او چیره شد و سرش را از تن جدا کرده و تحویل سفیان کلبی داد. سفیان نیز آن را همراه با همه ی غنایم بدون آن که نامی از رشادت و دلیری اسپهبد بیاورد به نام خود برای حجاج بن یوسف در کوفه فرستاد.

💡 هشام کلبی با نام کامل «ابو منذر هشام پسر ابو النضر محمد پسر سائب، پسر بشر، پسر عمرو کلبی» (۷۳۷-۸۱۹م) (متوفی ۲۰۴ ق) تاریخ‌نگار عرب و از اعضای دارالحکمه بود که در مورد عرب قبل از اسلام نوشته است مخصوصا کتاب الاصنام او مشهور است. ابن ندیم در الفهرست تعداد آثار او را ۱۴۰ اعلام میکند و کتاب الاغانی مکررا از اطلاعات او سند میاورد.

💡 خطیب در تاریخ بغداد دربارهٔ هشام می‌نویسد: «هشام پسر محمد سائب کلبی، کسی است که حدیث از او نقل بشود؟ وی نسب‌دان و افسانه‌گو است، گمان نمی‌کنم که احدی از او حدیث نقل کند». بنابراین وی را «متروک الحدیث» خواندند؛ یعنی به حدیثی که او روایت کرده نباید توجه کرد.

💡 پس جبرئیل آمد و در شیطان دمید و او را به حبشه پرت کرد و محمد را به کاروان برگرداند. به گزارش ثعلبی، کلبی بر این باور است که «وَوَجَدَکَ ضَالًّا» در آیه به معنای یافتن محمد در قومی گمراه است که به توحید هدایت شدند.

💡 این سندرم اولین بار در سال ۱۹۶۶ میلادی شناخته و به وسیله کلارک ان منکیکار به نام سندرم دیوژن برگزیده شد. نام این سندرم، از نام دیوژن سینوپی، فیلسوف یونان باستان، کلبی (طرفدار مکتب کلبیون) و ساده‌زیست که گفته شده در آتن و در یک کوزه بزرگ (و به روایتی بشکه) زندگی می‌کرد، برگرفته شده‌است.

💡 در منابع تاریخی و کتب حدیثی، نام ابوحیه کلبی به عنوان یکی از راویان قدیمی که در دوران‌های نخستین اسلام زیسته است، ذکر شده است.

💡 پژوهشگران علوم اسلامی برای بررسی اعتبار سلسله سندها، نام ابوحیه کلبی را در میان اسامی راویان مورد تحقیق و بررسی‌های دقیق قرار می‌دهند.

💡 تحلیل شخصیت‌های تاریخی مانند ابوحیه کلبی در متون کهن، به درک بهتر از ساختار اجتماعی و مذهبی جوامع عرب در قرون اولیه کمک می‌کند.