ابن ابی حجه

[ویکی فقه] اِبْن ِ اَبی حِجّه، ابوجعفر احمد بن محمد قیسی قرطبی معروف به ابن ابی حِجَّة (۵۶۲ -۶۴۳ق /۱۱۶۷- ۱۲۴۵م )، محدث، قاری، نحوی و قاضی اندلسی.
اگرچه بعضی از متأخرین ابوجعفر احمد بن محمد قیسی قرطبی را ابن حِجَّة نامیده اند اما با توجه به ثبت ابن ابّار و سیوطی از متقدمین و نیز حاجی خلیفه و مخلوف وی مشهور به ابن ابی حِجّة بوده است.
اساتید
وی قرآن و ادبیات عرب را در زادگاه خویش قرطبه فرا گرفت و نزد علمای آن دیار به استماع حدیث پرداخت. بزرگ ترین استاد وی در قرائت قرآن و روایات ابوالقاسم عبدالرحمان شرّاط قرطبی (د ۵۸۶ق /۱۱۹۰م ) است. او از ابوالولید هشام بن عبدالله حاکم (د ۶۰۳ق /۱۲۰۶م ) حدیث شنیده و اجازه گرفته است، چنان که از خلف بن عبدالملک بن بشکوال (د ۵۷۸ق /۱۱۸۲م ) و ابوالعباس مجریطی و ابو محمد بن حَوْطِ الله (د ۶۱۲ق /۱۲۱۵م ) و دیگران نیز روایات اندکی شنیده است.
سرانجام
وی در قرطبه در صدر مدرسان قرائت قرآن و عربی قرار داشت و پس از سقوط قرطبه به دست مسیحیان، ابن ابی حجة به اشبیلیه رفت و قاضی و خطیب آن شهر شد. وی هنگامی که قصد داشت از اشبیلیّه با کشتی به شهر سبته برود، خود و خانواده اش اسیر رومیان شدند و به مَیورقه (یا مَنورقه ) منتقل و با پرداخت فدیه آزاد شدند، اما ابن ابی حجة پس از ۳ روز در میورقه بر اثر شکنجه رومیان جان سپرد. بر طبق بعضی روایات وی بر روی دریا پیش از رسیدن به میورقه در زیر شکنجه کشته شده است.
آثار
...

💡 ابن مسروق گوید کی حارس محاسبی بمرد و بدرمی محتاج بود و از پدرش بسیار ضیاع باز ماند و هیچ چیز زبرنگرفت.

💡 شب اگر حادثه زاید چه عجب ابن حسام به علی رغم جهان عیش بیندوز امشب

💡 30. سيره ابن هشام كتاب است كه در قرن دوم نوشته شده و تلخيص و تهذيب سيره ابناسحاق است، از كتبى است كه مورد اعتماد اهل تسنن است.

💡 بعد از آن ره سوی او بردم و چون ابن یمین همه او گشتم و ترک دگری کردم و رفت

💡 عن ابن عباس: ويل، صديد فى اءصل جهنّم و فى لفظ ويل وادٍ فى جهنّم يسيل فيه صديد (671).

💡 لاتین نو، از نام دانشمند ایرانی مسیحی و طبیعت‌شناس یوحنا ابن مساویه (Johannes Mesue) متوفی به سال ۲۳۶ هـ. ش نوعی درخت آسیایی.