گیلانشاه پرندهای است از راسته آبچلیکسانان است که منقاری دراز و کمی خمیده و پاهایی بلند و باریک دارد. این پاها به پرندگان کمک میکند تا در زیستگاههای آبی و باتلاقی به راحتی حرکت کنند. گیلانشاه به عنوان یک پرنده آبی، در جستجوی غذا در آبها و سواحل زندگی میکند و به خاطر زیبایی و ویژگیهای خاصش مورد توجه طبیعتگردان و پرندهنگران قرار دارد.
گیلانشاه همچنین نام شاهزادهای ساسانی است که والی گیلان و فرزند فیروز بود. او تا سال 642 میلادی بر گیلان حکومت کرد و به عنوان یکی از شخصیتهای مهم تاریخ ساسانی شناخته میشود. او نتیجه جاماسپ، بیست و یکمین پادشاه ساسانی، بود. پدربزرگ او، نرسی کامگار، والی ارمنستان بود که دربند و گیلان را تحت کنترل خود درآورد. پس از او، پدرش فیروز ابتدا بر ارمنستان حاکم شد و سپس به گیلان آمد و مردم گیل را مطیع خود ساخت.
پس از گیلانشاه، فرزندش گیل گاوباره به حکومت گیلان رسید و علاوه بر گیلها، دیلمیان را نیز تحت سلطه خود درآورد.
گیلانشاه. ( اِ مرکب ) قسمی از مرغان درازپای آبی است. ( یادداشت به خط مؤلف ).
گیلانشاه. ( اِخ ) فرزند امیرعنصرالمعالی کیکاوس بن اسکندربن قابوس بن وشمگیربن زیار از شاهزادگان زیاری است اما حکومت و امارت وی مسلم نمی باشد. پدر این مرد یعنی امیر عنصرالمعالی مؤلف کتاب نفیس و پرارج قابوس نامه است که آن رابرای همین فرزند خویش یعنی گیلانشاه به سال 475 هَ.ق. به رشته تحریر کشیده است. تاریخ تولد و وفات این امیرزاده روشن نیست. وی از جانب مادر و جده پدری خویش نیز نسب به امیران و سلاطین زمان چون مرزبان بن فیروزان و سلطان محمود غزنوی میرسانیده است. برای اطلاع بیشتر رجوع کنید به حواشی آقای نفیسی بر قابوسنامه چ 1312 هَ. ش. و تاریخ ادبیات دکتر صفا ج 2 ص 899.
ابن عنصر المعالی بن اسکندربن قابوس بن وشمگیر بن زیار هشتمین و آخرین حکمران زیاریان ( جل. ۴۷٠ - ۴۶۲ ه. ق. ). عنصر المعالی پدر وی کتاب پرارج [ قابوسنامه ] را برای فرزند خویش گیلانشاه نوشته است.
( اسم ) پرنده ایست از راست. پابندان که جث. نسبه بزرگی دارد. منقارش طویل و خمیده و گردنش نیز دراز است. پرهایش خاکستری روشن متمایل بقهوه یی است. این پرنده در سواحل جنوبی بحر خزر بسیار است. توضیح مردم گیلان از پرواز و شنیدن صدای آنها بارندگی را پیش بینی مینمایند.
فرزند امیر عنصر المعالی کیکاوس بن اسکندر بن قابوس بن وشمگیری زیار از شاهزادگان زیاری است اما حکومت وامارت وی مسلم نمی باشد پدر این مرد یعنی امیر عنصر المعالی مولف کتاب نفیس و پر ارج قابوس نامه است که آن رابرای همین فرزند خویش یعنی گیلانشاه بسال ۴۷۵ هجری برشته تحریر کشیده است.
جملات نمونه از منابع مختلف جمع آوری شده است، اگر صحیح نیست یا توهین آمیز است، لطفا گزارش دهید.
💡 گیلانشاه خالدار، قار ساحلی، هوبره و پرستوهای پشتسفید جزو مهمترین گونههای جانوری موجود در جزیره هستند.
💡 پرندگان: قوی گنگ، قوی فریادکش، فیلوش، اردک سیاه کاکل، اردک چشم طلایی، باکلان کوچک و باکلان بزرگ، عقابها، کاکائیها، پرستوهای دریایی، آبچلیکها، حواصیلها، سهرهها، چرخریسکها، گیلانشاه خالدار، پری شاهرخ، درنا و قرقاول.
💡 وی در ۱۳۱۸ وارد اولین دوره رسته هوایی در دانشکده افسری شد و با درجه ستوان دوم هوایی فارغالتحصیل گردید. سپس در ۱۳۲۳ برای تکمیل آموزشهای خلبانی به انگلستان رفت. پس از بازگشت به ایران و در ۱۳۲۵، به دلیل فوت خلبان مخصوص محمدرضا شاه در یک سانحه هوایی، سرگرد خاتمی توسط تیمسار هدایتالله گیلانشاه (فرمانده وقت نیروی هوایی) به شاه معرفی شد و خلبان مخصوص او گردید.
💡 پس از مرگ یزدگرد سوم و نابودی امپراتوری ساسانی، گیل گاوباره در سال ۶۵۱ میلادی، علم استقلال بیفراشتو با ایجاد گاهشماری طبری به نام «اسپهبد طبرستان، گیل گیلانشاه و پتشخوارگر پتشخوارگران» برای خود سکه ضرب کرد. پس از گیل گاوباره دو فرزند او دابویه و پادوسپان هر کدام دودمانی بنا نهادند.
💡 کیکاووس و پسرش گیلانشاه، آخرین اعضای خاندان زیاری هستند که در تاریخ شناختهشدهاند؛ اما مشخص نیست که آیا آنها همچنان امارتی هرچند کوچک، در کوهستانهای البرز داشتند یا خیر. نظرات مورخان در این باره بسیار متفاوت و گوناگون است.
