قاعده استحقاق عقاب بر قبیح

[ویکی فقه] قاعده استحقاق عقاب بر قبیح، حکم عقل به استحقاق عقاب بر معصیت است.
قاعده استحقاق عقاب بر قبیح، قاعده ای عقلی است؛ به این بیان که وقتی عقل، رابطه خدا و بنده را بررسی می نماید و می بیند هستی بنده از او است حکم می کند که بنده باید رسم عبودیت را به جا آورد. در جایی که مولا از راه فرستادن پیامبران و ] و اعطای حجت باطنی (عقل) راه را به بنده نشان داده است، وظیفه او، وجوب اطاعت بوده و معصیت و سرپیچی وی قبیح و موجب استحقاق عقاب می گردد، زیرا خروج از رسم عبودیت نشانه جرات بر مولا است.
ملاک در حکم عقل به استحقاق عقاب
در این که ملاک در حکم عقل به استحقاق عقاب، ارتکاب قبیح واقعی است یا ارتکاب چیزی است که عبد به قبح آن علم دارد، هر چند در واقع قبیح نباشد، اختلاف وجود دارد و ثمره این دو نظر، در قاعده تجرّی روشن می گردد.
عناوین مرتبط
...

💡 معتقد به ((احباط)) مى گويد: استحقاق عقاب، استحقاق ثواب را از بين مى برد ودليل عقلى و نقلى بر آن دلالت دارد،امّا اينكه گفته شد بعد ازهدايت الهى،ضلالتىوجود نخواهد داشت، به طور مطلق پذيرفته نيست، زيراهدايت الهى به صورت جبرىنيست و بهره مند شدن از آن مستلزم فراهم كردن زمينه هاى لازم از طرف انسان مى باشد.

💡 در مورد پرسش دوّم كه آيا استحقاق عقاب،همگام با استحقاق ذمّ است يا نه ؟ مى توانگفت كه بر فرض، اين دو ملازم وهمراه باشند و چون استحقاق ذمّهميشگى است، استحقاقعقاب نيز دائمى باشد، امّا ممكن است كسى مستحق عقاب دائمى باشد، ولى مانعى از عقابابدى او جلوگيرى نمايد چنانكه درباره مرتكب كبيره، عفو و بخشش الهى و شفاعت باعثمى گردد بعد از مدّتى توقف در دوزخ و كيفر ديدن، نجات يابد و رهسپار بهشت شود.