دانشنامه اسلامی
[ویکی نور] کتاب «ایران در دوره سلطنت قاجار»، تالیف علی اصغر شمیم به زبان فارسی که درباره تاریخ دوره سلطنت قاجار به رشته تحریر در آمده است. این کتاب یکی از منابع معتبر در تاریخ دوره قاجار(قرن سیزده و نیمه اول قرن چهاردهم قمری) می باشد که توسط مولف برای اداره آموزش و پرورش زمان پهلوی تالیف و بعدها تکمیل شده است.
کتاب؛ شامل یک مقدمه، بیست فصل و بخش فهرست منابع و ماخذ می باشد. نیکو بودن کتاب علاوه بر مستند بودن، متن روان و ساده نویسی آن است و به همین جهت است که در سال های اخیر مورد استفاده وسیع دانشجویان رشته تاریخ و سایر رشته های علوم انسانی بوده است.
مقدمه کتاب، شامل دو موضوع نگاهی به گذشته که شامل اطلاعاتی از زمان حمله مغول در سال 614ق در ایران و چگونگی حکومت ایشان می باشد و در بخش دوم به جنبه های گوناگون نهضت ایالات می پردازد. مولف با بیان این دو مولفه در مقدمه در واقع به دنبال جواب دادن به این سوال می باشد که چرا تاسیس هر حکومت جدیدی در ایران با جنگ ها و نبردهای شدید و طولانی در داخل کشور توام بوده است؟
ایشان پاسخ این سوال را ایلات و عشایر ایران می دانند که نیروی دائمی برای مواجهه با هر قدرتی که خودنمایی می کرده، بوده اند. این نیروها دائم در حال تزاحم و تصادم بوده و سران و خان های ایلات با در نظر داشتن منافع خود له یا علیه قدرت جدید صف آرایی می کردند و در کلیه این مبارزه ها و جنگ های داخلی هدف اصلی و اساسی خان ها با به دست آوردن قدرت و سلطه بیشتر و یا لااقل حفظ مقام ایلخانی و ریاست و فرمانروایی در حوزه ی مربوط به خود بوده است و در هر قیام و نهضتی اگر در راه به دست آوردن سلطنت و حاکمیت بر ایران توفیق نمی یافتند، دست کم به هدف کوچکتر خود می رسیدند.
فصل اول کتاب با نام قاجاریه در تکاپوی زمانداری به مطالبی؛ همانند نسب ایل قاجار، اشاقه باش یا قویونلو، ارتباط سران اشاقه باش با شاه طهماسب دوم، نخستین قربانی جاه طلبی نادر، محمدحسین خان در طریق کینه جویی می پردازد.
