امامت و دلایل انتصابی بودن ان

[ویکی نور] امامت و دلایل انتصابی بودن آن. امامت و دلایل انتصابی بودن آن، تألیف سلیمان امیری، به موضوع دلایل لزوم نصب امام و چگونگی دلالت آنها بر نصب وی می پردازد. همچنین شبهات و پاسخ های مطروحه در این موضوع را بیان می دارد. این کتاب به زبان فارسی و در یک جلد تألیف شده است.
کتاب، مشتمل است بر: یک مقدمه از طرف گروه کلام و معارف پژوهشکده حج و زیارت؛ مقدمه ای کوتاه از مؤلّف و چهار فصل. مؤلف در بیان مطالب از آیات قرآن و روایات شریفه اهل بیت(ع) بهره جسته است.
فصل اول کتاب مشتمل بر بیان مفاهیم و کلیات می باشد. در بخش مفهوم ‎شناسی، مؤلّف به بررسی مفاهیم لغوی و اصطلاحی امام و نصب پرداخته و در بخش کلیات به پیشینه بحث نصب اشاره دارد که از زمان پیامبر اکرم(ص) در مقابل اندیشه انتخاب امام مطرح بوده است و پیشینه طولانی و پیوسته ای نزد دانشمندان امامیه داشته است و با رویکردهای مختلفی از جمله کلامی، فقهی، عرفانی، تاریخی، تفسیری مطرح شده است. در ادامه به سیره انبیای الهی بر تعیین جانشین خود اشاره دارد و اینکه نظام جانشینی در ادیان گذشته یک امر قطعی بوده و ضرورت نصب امام را با توجه به لزوم عصمت امام قطعی می داند.
فصل دوم کتاب، به نقد دلایل نظریه انتخاب امام پرداخته؛ در گفتار اول از این فصل مبانی مشروعیت نظام سیاسی از منظر اهل سنت مورد بررسی و نقد قرار گرفته که اولین آنها اجماع اهل حل و عقد است. از دیدگاه اهل سنت، اهل حل و عقد می توانند خلیفه را تعیین و انتخاب نمایند؛ چنان که اصحاب صدر تاریخ اسلام چنین کردند. دومین آنها استخلاف یا انتخاب به وسیله خلیفه قبلی است؛ به بیان اینکه خلیفه خود آگاه ترین افراد اهل حل و عقد است و اگر کسی را به خلافت تعیین و نصب کند، خلافت او مشروع و قانونی خواهد بود. سوم از مبانی اهل سنت، زور و غلبه است. بر اساس آن، چنانچه فرد یا گروهی با زور یا غلبه قدرت را در جامعه به دست گیرد، پیروی از او مشروع و حکم وی نافذ است. در گفتار دوم به نقد و بررسی دلایل خلافت ابوبکر پرداخته شده است. دلیل اول اهل سنت، همراهی ابوبکر با پیامبر اکرم(ص) در غار است که با استناد به آیه چهلم سوره توبه، این آیه را نص بر امامت و مناقب ابوبکر دانسته و با استناد به آن، منکران خلافت وی را کافر و کذاب خوانده اند. دلیل دوم آنها برخی روایات اهل سنت است که اولی الامر را بر عمر و ابوبکر تطبیق کرده و این را دلیل بر خلافت ابوبکر دانسته اند. دلیل سوم، آیه «و کونوا مع الصادقین».است که اهل سنت آن را بر ابوبکر تطبیق کرده اند. دلیل چهارم، اجماع سقیفه است که اهل سنت قائلند امام به حق بعد از رسول خدا(ص) بر اساس اجماع بزرگان از صحابه در شورای سقیفه، ابوبکر است. دلیل پنجم، پیش نماز شدن ابوبکر است که پیامبر اکرم(ص)، او را در نماز جانشین خود کرد و او را عزل نکرد.
فصل سوم کتاب، به بررسی ادلّه نظریه نصب امام پرداخته؛ در گفتار اول این فصل ادلّه عقلی نظریه نصب مطرح شده است. اولین دلیل، قاعده لطف است؛ به این بیان که وجود حاکم عادل برای زندگی اجتماعی بشر ضروری است و لطف بر خداوند متعال واجب است، پس نصب و تعیین امام، بر خداوند واجب و لازم است. دلیل دوم، برهان عنایت است. عنایت به معنای اعتنا و اهتمام به نظام تشریع و تکوین از صفات خداوند است و نصب امام از اهم لوازم نظام احسن است که بر خداوند واجب است. دلیل سوم، جامعیت دین است. خداوند متعال بارها دین اسلام را جامع و کامل دانسته و کمال دین بر مدار تشریع امامت و ساختار نظام سیاسی است و ختم نبوت هنگامی با جامعیت دین همسو خواهد بود که با نصب امام همراه باشد. دلیل چهارم، برهان واسطه فیض است؛ که چنان که فیض خلق نیاز به واسطه دارد، فیض هدایت و تشریع نیز محتاج واسطه است و این واسطه تشریع، بعد از پیامبر اکرم(ص) در نصب امام جلوه کرده است. در گفتار دوم این فصل، به دلایل نقلی امامت پرداخته شده، به این شرح: الف)- قرآن؛ مانند:

💡 آسمان، داراى ستاره قطبى و ستاره هاى هفت برادران است كه بر گردَش مى چرخند وكربلاى امام حسين عليه السلام سرزمينى است كه قطب امامت و ولايت در آنجاست و با شيونو گريه برگرد پيكر به خون آغشته اش طواف مى كنند.

💡 بيان مطلب: احول خود، از فضلاى مبرز و دانشمند بوده و عارف به مقام امامت و مزاياى آنبوده است، چطور ممكن است چنين كسى اين نسبت را به امام سجاد (عليه السلام ) بدهد كهحضرتش به خاطر شفقت و محبت به فرزندش زيد وى را از اين مساءله مهم و معرفى امامبعد از خويش با خبر نساخته.

💡 عبدالعزيز مسلم مى گويد: در يكى از روزهايى كه در مرو خدمت حضرت رضا عليهالسلام بوديم، جمعه اى در مسجد جامع اجتماع كرديم. در اين بين از امامت و كثرت اختلافمردم مردم در اين موضوع سخن به ميان آمد.

💡 هم وجوبش بيان شده، و در اين معانى نيز اخبار بسيارى است، و در بعضى از آنها طاعتواجب به امامت و خلافت تفسير شده، نظير روايتى كه مرحوم كلينى در كافى به سند خوداز بريد از امام باقر (عليه السلام ) نقل كرده است.

💡 گفت: ياابن رسول اللّه ! او مسايل اعتقادى توحيد و معارف الهى، رسالت و نبوّترسول اللّه صلّى اللّه عليه و آله، همچنين امامت و ولايت ائمّه واهل بيت عصمت و طهارت عليهم السّلام را به من آموخته و تلقين كرده است.

💡 و ما امروز حساسيت امامت و رهبرى را در سراسر زندگى و عقائد و احكام مسلمين مشاهده مىكنيم، امامت ستون دين بود، و بخاطر اهميت فوق العاده آن بود كه طبق روايات به هيچ چيزمانند ولايت سفارش نشد،