شمایل شکنی

{iconoclasm} [هنرهای تجسمی] از بین بردن شمایل ها

شَمایل شکنی (iconoclastics)
(یا: تمثال شکنی) شمایل شکن ها کسانی هستند که در اصل با پیروی از فرمان دوم خدا به موسی، به این مضمون که هیچ«تمثال تراشیده»ای را مپرست، تمثال های مذهبی را شدیداً ردّ و منع می کنند. تحت تأثیر اسلام و یهودیت، نهضت شمایل شکنی در امپراتوری بیزانس پدید آمد و در ۷۲۶م امپراتوری لئون سوم آن را تأیید کرد. پیگرد بی امان کسانی که شمایل ها را می ساختند و آن ها را گرامی می داشتند ادامه یافت تا قرن ۹م که شمایل شکنی بدعت شمرده شد. بعد ها در جنبش اصلاح دینی همین نام به مخالفان استفاده از شمایل اطلاق گردید و شمایل شکنان ویرانی فراوانی در کلیساها به بار آوردند. در معنای استعاری، شمایل شکن به کسی گفته می شود که به آرمان ها یا اصول سنتی می تازد.

💡 کلودیوس همچنین به احترام به صلیب مخالفت کرد، کلودیوس ادعا کرد که ما به جای پرستش صلیب، باید "صلیب خود را حمل کنیم (متی ۱۶:۲۴)"(به معنای روبرو شدن با نقاط ضعف شخصیت خودمان و نه فرار از آنها). کلودیوس هیچ احساس نسبت به داشتن قدردانی از نمادگرایی مذهبی نداشت و با تعصب نسبت به شمایل شکنی، خودش به یک افراطی متعصب تبدیل شد.

💡 در سال ۷۲۶ لئون سوم فرمان‌هایی مبنی بر غیرقانونی بودن ستایش و نیایش تصاویر صادر کرد و دستور داد که ارتش او تمامی شمایل‌های مذهبی را نابود کند. در این زمان تمام تصاویر و مجسمه‌های موجود در کلیسا ایا صوفیا نابود یا به محل دیگری منتقل شدند. این مسئله تا پایان دوران شمایل شکنی، به جز دوران کوتاه حکومت ملکه ایرن (Irene) ادامه داشت.