تویزه

( تویزة ) تویزة. [ ت ُ زَ ] ( ع اِ ) به لغت بربر بیگاریی که شامل شخم زدن زمینهای کشاورزی به مدت یک روزو به وسیله افراد یک قبیله انجام می گیرد و این حق برای تمام مالکان و اجاره کنندگان املاک شناخته شده است.... ( از دزی ج 1 ص 155 ). رجوع به همین کتاب شود.

به لغت بربر بیگاریی که شامل شخم زدن زمینهای کشاورزی بمدت یک روز و بوسیله افراد یک قبیله انجام می گیرد و این حق برای تمام مالکان و اجاره کنندگان املاک شناخته شده است

💡 در این روش گوشه‌سازی دمغازه ۲/۳ ارتفاع تویزه‌ها بالا می‌آید و سپس تبدیل به یک هشت ضلعی می‌شود. بر هشت وجهی، آجرهای بیرون زده‌ای جا می‌گیرند که قاعده مدور تاق کلنبو را شکل می‌دهند. در این روش، بر خلاف گوشه‌سازی دمغازهٔ شکسته، دمغازهٔ شکسته، دمغازه‌ها پایین‌تر از تیزهٔ چفد تویزه‌ها هستند.

💡 در این روش، گوشه‌سازی با یک هشت ضلعی آغاز می‌شود که در واقع دمغازه را شکل می‌دهد، روی این هشت ضلعی، شانزده ضلعی قرار می‌گیرد. دمغازهٔ شکسته مثل دمغازهٔ معمولی است، با این تفاوت که به جای این که از خطوط منحنی روی هم شکل بگیرد، از قطعات راست گوشه به دست می‌آید. در این گوشه‌سازی محل تقاقی دو جز دمغازه به صورت خطی در کنج دو تویزه دیده می‌شود. ترکیب هشت جز دمغازه گوشه‌سازی اصلی تاق را می‌سازد.

💡 بازار کرمانشاه یک مرکز تجاری در شهر کرمانشاه است. این بازار در زمان خود یکی از طولانی‌ترین بازارهای سرپوشیده در خاورمیانه به شمار می‌آمده‌است. ساختمان بازار دارای تویزه‌های منحصربه‌فرد است. این اثر در تاریخ ۱ دی ۱۳۷۶ با شمارهٔ ثبت ۱۹۴۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

💡 در روش ضربی دیوار انتهایی تا ارتفاع بالای تیزهٔ طاق ساخته می‌شود و منحنی مورد نظر بر روی دیوار کار گذاشته می‌شود (لنگه گچی) سپس طاق را از انتها آغاز نموده و ردیف ردیف به جلو حرکت می‌دهند. این روش مانند روش اجرای طاق ضربی‌های امروزی است که بین دو تیر آهن اجرا می‌شوند. در صورتی که در انتهای طاق دیوار قرار نگیرد یک تویزه می‌سازند و طاق آهنگ از آنجا شروع می‌شود.

💡 گوشه ضلع جنوبی عمارت، حیاط کوچکی قرار دارد که به حیاط مطبخ معروف است و دارای آب‌نمایی سنگی است و در مطبخ که فضایی است مسقف، با طاق و تویزه به این حیاط باز می‌شود. آب مورد نیاز مجموعه عمارت آصف از یک رشته قنات که از غرب سنندج توسط تنبوشه‌های سفالی و لوله‌های فلزی جدید جاری است تأمین می‌شود.

💡 در سمت شمال شرقی عمارت فضایی تحت عنوان حیاط خلوت وجود دارد که راه ورود به آن از طریق دالانی از سمت حیاط است این بخش نیز در دو طبقه و متشکل از فضاهای متنوعی می‌باشد. سمت جنوب حیاط خلوت مطبخ منزل قرار دارد. مطبخ خانه فضایی است بزرگ با پوشش سقف طاق و تویزه که از سه بخش انبار هیزم، تنور جهت پخت نان و قسمتی که برای پخت و پز ازآن استفاده می‌شود تشکیل شده‌است.