بغراخان

بغراخان. [ ب ُ ] ( اِخ ) هارون بن سلیمان. ( شهاب الدوله )، یکی از ملوک ترک ماوراءالنهر معروف بخانیه بود که در اواخر قرن چهارم و اوایل قرن پنجم میزیسته کاشغر را بگشود و تا حدود چین پیش رفت و به اغوای فایق الخاصه غلام سامانیان و ابوعلی پسر ابوالحسن سیمجور در 280 هَ. ق. به بخارا آمد و امیر رضی نوح بن منصور به آمل گریخت و بغراخان از خزاین آل سامان مالهای بی اندازه و ذخایر نفیس برداشت و عبدالعزیزبن نوح بن نصر سامانی را بجای نوح بنشاند و بسوی سمرقند بازگشت و در همان سال بمرد. آش معروف به بغرا منسوب بدوست و وزیر او محمد عبده یکی از فضلا و بلغای نظم و نثر بود. رجوع به بغرا و ملوک خانیه و آل افراسیاب شود. بهار در تاریخ سیستان حاشیه ص 345 آرد: باید با واو مجهول باشد چه دیگران این شخص را بغراجق نوشته اند.

شهاب الدوله و ظهیر الدعوه هارون بن سلیمان ایلک معروف به بغراخان ترکی از ایلک خانیان ترکستان ( جل. ۳۸۳ - ف. بین ۳۸۳ و ۳۸۴ ه. ق. ) وی بعد از ستق بغراخان ( عبد الکریم ) بریاست ترکان قراخان رسید و در ۳۸۳ به بخارا لشکر کشید و پایتخت سامانیان را گرفت و مدتی در آن شهر ماند و دولت خانیه را بنیان گذارد.

رجوع شود به:قراخانیان

💡 هارون بغراخان قراخانی(۳۹۲) و طغان‌خان قراخانی(۴۰۴) آن را تختگاه خویش کردند. آوازهٔ بلاساغون در این زمان چندان بلند بود که عین‌القضات همدانی در یکی از نامه‌های خود از آن چنین یاد کرده است:*

💡 فائق، فرماندار سامانی سمرقند، تسلیم بغراخان شد و سپس به سوی بخارا به راه افتاد. نوح دوم سامانی گریخت و قراخانیان در روزهای پایانی بهار ۹۹۲ به پایتخت در آمدند و توانستند ابوعلی دامغانی وزیر نوح دوم را دستگیر کنند. او در همان سال فرنام‌های سرافرازانهٔ «صاحب الدوله» و «ظهیر الدعوه» را بر خود نهاد و در ایلاق شهری در جنوب تشاکند امروزی سکه ضرب کرد.

💡 بغراخان پس از اندکی در بخارا بیمار شد و عموی نوح عبدالعزیز را فرمانروای دودمان سامانیان در جایگاه دست‌نشاندهٔ قراخانی به تخت نشاند و به سمرقند رفت و سپس در جاده شمال نزدیک کوچکارباشی تیان شان درگذشت.

💡 در زمین از سخا و فضل و هنر چون محمد تکین بغراخان