تقلید در فروع دین
تقلید در فروع دین به معنای پیروی کردن فرد غیرمتخصص از یک عالم دینی در مسائل عملی و احکام شرعی اسلام است، زمانی که خود او توانایی استنباط مستقیم احکام از منابع دینی را ندارد. در تقسیمبندی کلی، تقلید یا در اصول دین است که مربوط به باورهای اعتقادی و عقلی میشود، یا در فروع دین که به احکام عملی و رفتاری مربوط است. فروع دین شامل دستوراتی مانند نماز، روزه، زکات و سایر وظایف عملی مسلمانان است که اجرای درست آنها نیازمند آگاهی دقیق از احکام شرعی میباشد. از آنجا که یادگیری اجتهادی این احکام برای همه افراد جامعه ممکن نیست و نیاز به تخصص عمیق در علوم دینی دارد، و همچنین عمل کردن به احتیاط نیز در همه موارد دشوار و گاه غیرممکن است، راهحل عملی برای عموم مردم مراجعه به فقیه و عالم دینی است. بر این اساس، تقلید در فروع دین به عنوان یک روش دسترسی آسان به احکام شرعی برای افراد غیرمجتهد در نظر گرفته شده است. فقهای اسلامی درباره مشروعیت این نوع تقلید دیدگاههای متفاوتی دارند، اما بیشتر آنان، بهویژه در میان شیعه و بسیاری از اهل سنت، آن را جایز و پذیرفتهشده میدانند. این دیدگاه بر پایه دلایل قرآنی، روایی و عقلی استوار است که نشان میدهد مراجعه به اهل علم در امور دینی امری منطقی و قابل قبول است. در مقابل، برخی از فقها نیز نظر متفاوتی داشته و تقلید در فروع دین را نپذیرفتهاند و بر لزوم دستیابی مستقیم به احکام تأکید کردهاند. با این حال، دیدگاه غالب در میان مسلمانان این است که تقلید در فروع دین راهی ضروری برای عمل صحیح به وظایف شرعی است. بنابراین، این اصطلاح به معنای تبعیت آگاهانه از فتوای مجتهد برای انجام درست اعمال عبادی و شرعی در زندگی دینی است.
متضادها
اجتهاد
دانشنامه اسلامی
[ویکی فقه] تقلید از لحاظ موضوع و اموری که در آن ها تبعیت و پیروی صورت می پذیرد بر دو قسم می باشد: ۱. تقلید در اصول دین یا عقلیات. ۲. تقلید در فروع دین یا سمعیات.در این مقاله تقلید در فروع دین مورد بررسی قرار می گیرد.
افزون بر اصول عقاید، انسان ها مکلف اند به فروع و احکام عملی اسلام نیز اعتقاد داشته و به آن ها عمل کنند و امتثال این احکام از سه راه اجتهاد، احتیاط یا تقلید از دیگران امکان پذیر است؛ لیکن چون آموختن اجتهادی احکام شرعی به ادله متعدد مانند اختلال نظام معیشت جامعه، برای همگان میسر نیست و احتیاط کردن نیز برای همه امکان ندارد، تنها راه دست یابی عموم مردم به وظایف شرعی خود، تقلید از عالمان دینی است.
ادله مشروعیت تقلید
فقهای مذاهب اسلامی درباره مشروعیت تقلید، آرای گوناگونی دارند؛ بیشتر فقیهان شیعه و اهل سنت تقلید را در فروع و احکام عملی جایز دانسته و در این مورد به ادله گوناگون استناد جسته اند.
← آیات قرآن
در برابر این دیدگاه، برخی فقها تقلید در فروع دین را جایز ندانسته اند.
← ادله
...