بسخط

[ویکی الکتاب] ریشه کلمه:
ب (۲۶۴۹ بار)سخط (۴ بار)
غضب شدید که مقتضی عقوبت است چنانکه راغب گفته. و آن بر وزن فَرَسْ و قُفْل هر دو آمده است و نیز بر وزن فرس مصدر آمده است. اگر از غنیمت به آنهاندهند به شدّت خشمگین شوند... اسخط: به غضب آوردن است مثل. در کافی کتاب توحید باب اراده، حدیث 6 از هشام بن حکم روایت کرده که زندیقی از امام صادق علیه السلام پرسید: آیا برای خدا رضا و سخط هست؟ فرمود: آری و لیکن نه مثل مخلوق زیرا که رضا در مخلوق حالتی است به او دست می‏دهد و او را از حالی به حالی وارد می‏کند و مخلوق مرکّب و تو خالی است اشیاء را در او مدخلی است ولی اشیاء را در خالق الذات و واحدی المعنی است پس رضای او همان ثواب او و سخط او و عذاب اوست بی آنکه چیزی به وجود او عارض شده و او را تهییج و از حالی به حالی وارد کند که این صفات مخلوق عاجز و محتاج است. عبارت روایت چنین است «قالَ لَهُ: فَلَهذ رِضاً وَ سَخَطٌ فَقالَ اَبُو عَبْدِاللّهِ علیه السلام: نَعَمْ وزلکِنْ لَیْسَ ذلِکَ عَلی ما یُوجَدُ مِنَ الْمَخْلوقینَ وَ ذلِکَ اَنَّ الرِّضا حالٌ تَدْخُلُ عَلَیْهِ فَتَقنْقُلُهُ مِنْ حالٍ الی حالٍ لِاَنَّ الْمَخْلُوقَ اَجْوَفٌ مُعْتَمَلٌ مُرَکَّبٌ، لِلْاَشْیاءِ فیهِ مَدْخَلٌ وَ خالِقُنا لا مَدْخَلَ لِلْاَشْیاءِ فیهِ لِاَنَّهُ واحِدٌ واحِدِیُّ الذّاتِ واحِدیُّ الْمَعْنی، فَرِضاهُ ثَوابُهُ وَ سَخَطُهُ عِقابُهُ مِنْ حالٍ اِلی حالٍ لِاَنَّ ذالِکَ مِنْ صِفَةِ الْمَخْلُوقینَ العاجِزینَ الْمُحْتاجینَ». این حدیث و چند حدیث دیگر را صدوق در کتاب توحید باب 26 نقل کرده و مضمون همه آنها این است که غضب و سخط خداعذاب اوست و رضای خدا همان ثواب خداست و در خدا تغییر حال نیست. نا گفته نماند سخط را صحاح و قاموس و اقرب غضب مطلق گفته‏اند ولی راغب در آن شدّت را قید کرده است.

💡 73 - عن ابى عبدالله عليه السلام قال: من صحه يقين المرء المسلم ان لا يرضىالناس بسخط الله و لايلومهم على ما لم يوته الله فان الرزق لايسوقه حرص حريص ولايرده كراهيه كاره و لو ان احدكم فر من رزقه كما يفر من الموت لادركه رزقه كما يدركهالموت - ثم قال: - ان الله بعدله و قسطه جعل الروح و الراحه فى اليقين و الرضاجعل الهم و الحزن فى الشك و السخط.

💡 آيات (162) و (163): فمن اتبع رضون الله كمن باء بسخط من الله و ماءوئه جهنم و بئس المصير...

💡 و عن کعب قال: وجدت فی التّوراة الا انّ الظّالم ملعون، الا انّ الظّالم یخرّب بیته. گفتا در تورات خوانده‌ام که ظالم ملعونست، از رحمت خدا دور و بسخط اللَّه نزدیک، ظالم خانه خویش خراب می‌کند و دین خویش تباه می‌کند و نظیر این در قرآنست: «أَلا لَعْنَةُ اللَّهِ عَلَی الظَّالِمِینَ فَتِلْکَ بُیُوتُهُمْ خاوِیَةً بِما ظَلَمُوا».

💡 قوله (ص): من التمس رضا اللَّه بسخط النّاس کفاه اللَّه مؤنة النّاس و من التمس رضا النّاس بسخط اللَّه، وکّله اللَّه الی النّاس.

💡 مويد اين معنا آيه ( يرفع الله الذين امنوا منكم و الذين اوتوا العلم درجات ) و آيه (افمن اتبع رضوان الله كمن باء بسخط من الله و ماويه جهنم و بئس المصير، هم درجاتعند الله و الله بصير بما يعملون ) است.

💡 و نيز فرموده: (افمن اتبع رضوان اللّه كمن باء بسخط من اللّه و ماويه جهنم و بئسالمصير، هم درجات عند اللّه، و اللّه بصير بما يعملون ).