باغ معیر

باغ معیر. [غ ِ م ُ ع َی ْ ی ِ ] ( اِخ ) نام باغی در مغرب تهران میان سید نصرالدین و میدان محمدیه ( اعدام ) متعلق به خاندان معیرالممالک. ( از مجله اطلاعات ماهانه، شماره 98ص 8 ). آنجا آب انباری و مدرسه ای نیز باین نام هست.

نام باغی در تهران

باغ معیر یکی از باغ های معروف تهران بود که در جنوب محله سنگلج قرار داشت.
این باغ متعلق به خاندان معیرالممالک بود و به دست حسینعلی خان معیرالممالک آباد و احداث گردید. در دوران دوستعلی خان نظام الدوله و سپس پسرش دوستمحمدخان معیرالممالک به تدریج به وسعت باغ افزوده شد تا مساحت آن به سیصدهزار مترمربع رسید. این باغ در شمال از بازارچه قوام الدوله و بازارچه معیر شروع می شد و از جنوب تا خیابان مولوی امتداد می یافت و دارای دو اندرونی و یک بیرونی بود. دوستمحمدخان پس از ازدواج با عصمت الدوله دختر ناصرالدین شاه، بخش وسیعی از بخش جنوبی باغ را به بستگان همسرش ( خانواده جهانبانی ) بخشید تا در جوارش زندگی کنند. بعدها نیز بخشی از زمین های بخشی شرقی را به پسرش دوستعلی معیری واگذار کرد تا در آن خانه ای جداگانه بسازد و پس از ازدواج با همسرش در آنجا زندگی کند. باغ در دوره پهلوی به تدریج تفکیک شد تا آنکه آخرین ساختمان باقیمانده آن در سال ۱۳۵۰ خورشیدی از میان رفت.

💡 معیرالممالک مسئولیت امور معماری دربار ناصرالدین شاه را برعهده داشت و در این مقام توانست زمینه را برای بروز خلاقیت معماری در عصر خودش فراهم کند. دو بنای مهم عصر قاجار، تکیه دولت و شمس‌العماره هردو به فرمان ناصرالدین شاه و زیرنظر او ساخته شد. او همچنین چندین بنای عام‌المنفعه و شخصی ساخت که بعضی از لحظ معماری ارزشمند هستند. شبستان مسجد جامع عتیق، بازارچه معیر، مسجد معیر، جلوخان معیر، آب انبار معیر، کوچه باغ معیر، مدرسه معیر و حمام معیر از بناهای اوست. او بر بناهای باغ معیر در تهران که از ساخته‌های پدرش بود، قسمت‌هایی افزود و اندرونی سمت شرقی باغ را بنا نهاد و در زیبا کردن ساختمان‌های قدیمی باغ کوشش کرد. بنای فعلی باغ فردوس نیز به دستور او ساخته شده‌است.

💡 باغ معیر یکی از باغ‌های معروف تهران بود که در جنوب محله سنگلج قرار داشت.