محمد بن احمد بن شاذان قمی معروف به «ابن شاذان قمی» از عالمان و محدثان برجسته شیعه در قرن چهارم و پنجم هجری قمری بود که در فاصله سالهای ۳۷۴ تا ۴۶۰ هجری در قید حیات قرار داشته است. او با کنیه «ابوالحسن» شناخته میشد و در میان دانشمندان شیعه به عنوان فردی اهل حدیث، روایت و دانش دینی شهرت داشت. نخستین محل شناختهشده زندگی او شهر کوفه بود و در همانجا از استادان و راویان مختلف حدیث فراگیری علم را آغاز کرد. ابن شاذان از محدثانی بود که هم از عالمان شیعه و هم از برخی دانشمندان اهل سنت روایت نقل میکرد و همین موضوع باعث گستردگی دانش و روایات او شد. از استادان مهم او میتوان به پدرش احمد بن علی، ابن قولویه صاحب کتاب «کامل الزیارات»، شیخ صدوق و هارون بن موسی تلعکبری اشاره کرد. ابن قولویه که از دانشمندان بزرگ شیعه بود، دایی ابن شاذان نیز به شمار میرفت و نقش مهمی در آموزش و رشد علمی او داشت. جایگاه علمی ابن شاذان به اندازهای بود که دانشمندان بزرگی مانند شیخ طوسی، نجاشی و کراجکی از شاگردان یا راویان آثار او محسوب میشدند. او در انتقال احادیث و حفظ میراث روایی شیعه نقش مهمی ایفا کرد و بسیاری از روایتهای دینی از طریق او به نسلهای بعدی رسیده است. ابن شاذان قمی را نباید با برخی افراد همنام دیگر اشتباه گرفت، زیرا در منابع تاریخی چند شخصیت با عنوان «ابن شاذان» شناخته شدهاند. به طور کلی، محمد بن احمد بن شاذان قمی یکی از محدثان و عالمان مهم شیعه بود که در گسترش علوم حدیث و انتقال روایات اسلامی نقش ارزشمندی داشت.
ابن شاذان محمد بن احمد
دانشنامه اسلامی
[ویکی نور] ابوالحسن محمد بن احمد بن علی قمی معروف به ابن شاذان قمی، در میانه سال های 374 تا 460 در قید حیات بوده است. بنابراین او از علمای قرن چهارم و پنجم هجری است.
اولین محلی که برای زندگی او ذکر شده شهر کوفه است که در آنجا در سال 374 هجری از حسین بن احمد روایت شنیده است.
این نام مشترک بین دو نفر است: محمد بن احمد بن شاذان قمی که فرد مورد بحث ما است و ابوالفضل، علی بن حسن بن شاذان که از علمای اهل سنت است و صاحب تألیفاتی نیز می باشد.
ابوالحسن ابن شاذان قمی از محدثان شیعه است که از افراد فراوانی روایت نقل کرده و محضر بسیاری از علمای شیعه و سنی را درک کرده است.
برخی مشایخ او عبارتند از: پدرش احمد بن علی، که از علما و مؤلفین شیعه بوده و ابن رئاب کتاب «فضائل أمیر المؤمنین علیه السلام» را از او نقل کرده است، ابن قولویه صاحب کتاب شریف «کامل الزیارات» که دایی ابن شاذان است، شیخ صدوق، هارون بن موسی تلعکبری و...
از جمله شاگردان و روات احادیث ابن شاذان می توان به بزرگانی چون شیخ طوسی، نجاشی صاحب رجال و کراجکی مؤلف کنز الفوائد اشاره نمود.
