برروشن

برروشن. [ ب َرْ، رَ وِ ] ( اِ مرکب ) امت. ( لغت نامه اسدی ). ج، برروشنان. برروشن ( از: بر بمعنی ب ِ یا بمعنی عالی و بلند و رفیع + روشن، روش، بمعنی رفتار ) و معنی مجموع یعنی اینکه بر صراط مستقیم و دین حق است یا اینکه بر دینی عالی تر و درست است و اینکه بعضی گمان برده اند برروشن مصحف بدروشن و بمعنی گنه کار است بر اساسی نیست چه این کلمه تنها در شعر دقیقی آمده است و شاهد بیشتری برای آن به دست نیست و همه صوری که برای کلمه حدس زده اند و همه را هم صاحب برهان ضبطکرده نیز اساسی ندارد. جزء اول این کلمه بر یا پر است و هیچیک از آن صور با دال نیست و دیگر اینکه همه ٔآن صورتها بمعنی امت گفته اند نه گناهکار. ( یادداشت مؤلف ). کلمه از «بر» بمعنی به یا علی برای استعلاء وروشن اسم مصدر از رفتن است، بمعنی آنان که برراه و براه اند مقابل بیراه و گمراه یا آنان که برراه بهتر و برترند مثل ارتودوکس مسیحیان فریوری و فریور کیش. پاکدینان یعنی مذهبی بهتر از دینی و مجازاً شاعر آن را بمعنی مسلمین آورده است نه بمعنی امت. ( یادداشت مؤلف ). مسلمان. آنکه براه یا برراه نیک است یا آنکه برراه برتر است. امتی برراه راست. حنیف:
شفیع باش بر شه مرا بدین زلت
چو مصطفی بردادار برروشنان را.دقیقی.و رجوع به برروشنان شود.

(بَ رْ رَ وِ شْ )(ص. )مؤمن، گرونده. ج. برروشنان.

گرونده، مؤمن: شفیع باش برِ شه مرا بدین زلت / چو مصطفی برِ دادار بر روشنان را (دقیقی: ۹۵ ).

امت بر روشنان.

مؤمن، گرونده.
برروشنان.

💡 هيچ يك از اين نقل ها سند معتبرى ندارد و عدم نقل اين جزئيات در روايات معتبر و نيز عدمتعرّض آيات قرآن نسبت به آن، گواه بر اين است كه عبرت آموزى كه درنقل قصه ها منظور است و هدايت و پيامى كه از حكايت هاى تاريخى استفاده مى شود، برروشن شدن چنين جزئياتى توقف ندارد. از اين رو تعرض آن ها لازم نيست؛ زيرا نهمنقول عنه نفع قابل اعتنا دارد و نه نقل قابل اعتماد است.