دانشنامه اسلامی
[ویکی فقه]
آیات متعدد قرآن مجید، به صراحت حکایت از بقای روح پس از مرگ میکند.
انسانها با توجه به دیدگاه قرآن و احادیث و تایید دانشمندان اسلامی و حکماء و متکلمین و حتی دانشمندان غربی در باطن خود موجودی به نام روح و نفس دارند.
این موجود غیر از بدن و اعضاء و جوارح او بوده، حاکم و مدبر و مدیر و دارای شعور و درک بوده، اعمال بدن و جوارح و اعضاء را اداره میکند. نفس و روان انسانی موجود مجرد بوده، ویژگیهای جسم و ماده را ندارد، بلکه موجودی مستقل میباشد؛ گرچه در بدن در رابطه نزدیکی با جسم و اعضاء و جوارح بدن قرار دارد.
حال این مسئله در اینجا مطرح است که گرچه نفس و روح با بدن و جسم در رابطه نزدیکی قرار دارند ولی بعد از مردن انسان و جداشدن روح از بدن آیا روح فانی میگردد؟ و از بین میرود؟ یا اینکه بقاء داشته، به زندگی خود ادامه میدهد؟.
دیدگاه غزالی در مورد علاقه نفس با بدن
غزالی در مورد علاقه نفس یا بدن چنین میگوید:
«نفس در بدن غریب است زیرا بدن از عالم فانی ملک است و نفس از عالم سرمدی ملکوت، نفس، مدبر بدن است و بدن آلت نفس، نفس انسانی در بدن به مثابه حاکمی است که در شهر و در مملکتخویش فرمان میراند»
و باز میگوید: «این جسم نسبتبه نفس چون جامه است نسبتبه تن، و تن است که جامه را به واسطه اعضای خود حرکت میدهد، قوای نفس در مواضعی از بدن ظاهر میشود در حالیکه نفس ذاتا واحد است. سمع و بصر و ذوق و لمس به منزله آلتاند. نفس مدرک است... »
پس نفس موجود مستقلی است در بدن و همراه بدن بوده، اعضاء و جوارح را اداره میکند. حال پاسخ سؤال بالا این است که روح بعد از مرگ انسان و جداشدن از بدن بقا دارد. و بقای روح پس از مرگ بدن از معارف بلند اسلامی است که مرگ را پایان زندگی ندانسته بلکه آنرا روزنهای به زندگی دیگر آنهم در جهان برتر تلقی میکند.
نگاه قرآن به زندگی پس از مرگ
قرآن برخلاف اندیشه عرب جاهلی که معتقد بودند:
«ما هی الا حیاتنا الدنیا نموت و نحیی و ما یهلکنا الا الدهر»
«جز زندگی دنیا، زندگی نیست میمیریم و زنده میشویم و ما را زمان و گذران زندگی نابود میسازد»
میگوید: که رشته زندگی پس از مرگ باقی است و هرگز از هم گسسته نمیشود و این حقیقت ضمن آیاتی بیان شده که ما در اینجا به برخی از آنها اشاره میکنیم:
شهیدان زندهاند!
...