غضبیه

( غضبیة ) غضبیة. [ غ َ ض َ بی ی َ ] ( ع ص نسبی ) تأنیث غضبی ( منسوب به غضب؛ یعنی خشم ): روح غضبیه؛ روح حیوانیه. قوه غضبیه؛ قوه سبعیه و آلتها القلب.
- قوه غضبیه؛ قوه ٔدفع منافر یا دفع مهروب عنه. مقابل قوه شهویه؛ یعنی قوه جذب ملائم یا جلب مطلوب الحصول. رجوع به غَضَب شود.

( صفت ) مونث غضبی. یا قوه ( قوت ) غضبی. یکی از قوای باعثه. اگر شوق برای دفع امر مکروه و ناپسندی باشد آنرا قوه غضبیه نامند شهویه و آن قوه دفع منافر است.

💡 مقام سوم: در بیان اخلاق متعلق به قوه غضبیه

💡 و شکی نیست که حد اعتدال آن، مرغوب و مطلوب است بلکه آن فی الحقیقه غضب نیست، بلکه شجاعت و قوت نفس است و طرف تفریط آن نیز اگر چه غضب نباشد اما مذموم و قبیح، و نتیجه جبن و خواری است و بسا باشد که از غضب بدتر بوده باشد، زیرا که کسی را که هیچ قوه غضبیه نباشد بی غیرت و خالی از حمیت است.

💡 و مخفی نماند که مردمان در قوه غضبیه بر سه قسم اند: بعضی در طرف افراط هستند، که در وقت غضب فکر و هوشی از برای ایشان باقی نمی ماند و از اطاعت عقل و شرع بیرون می روند.