تعدد مطلوب

[ویکی فقه] تعدد مطلوب یعنی مطلوب بودن عمل مقید به قیدی حتی بدون آن قید. تعدّد مطلوب در مقابل وحدت مطلوب در جایی است که عملی مقید به قیدی است، لیکن آن قید در مطلوبیت نفس عمل دخالت ندارد؛ هرچند رعایت قید نیز مطلوب است. بنابر این در فرض عدم امکان رعایت قید، مطلوبیت عمل همچنان به قوت خود باقی است، مانند اقامه هریک از نمازهای یومیه در وقت خود که علاوه بر مطلوبیت نفس نماز، اقامه آن در وقت، مطلوب است و با فوت وقت، مطلوبیت نماز همچنان باقی است و وجوبش ساقط نمی‏گردد. در نتیجه قضای آن واجب خواهد بود. بسیاری از خصوصیات وارد شده در اعمال مستحب، همچنین بیشتر سوره‏های سفارش شده در نمازهای نافله از باب تعدّد مطلوب است. تعدّد مطلوب دارای آثاری است که به نمونه‏هایی از آن در بابهای صوم، حج، اجاره و وقف اشاره می‏شود.
اگر روزه روز خاصّی به نذر بر مکلف واجب گردد و او به جهت مانعی نتواند آن روز را روزه بگیرد، نذرش باطل و قضای آن ساقط می‏گردد، لیکن اگر نذر یاد شده به نحو تعدّد مطلوب باشد، نذر باطل نمی‏شود و باید روز دیگری روزه بگیرد.
آثار تعدد مطلوب در حج
هزینه حج کسی که وصیت کرده فردی خاص به نیابت او حج مستحب بگزارد، از ثلث مال تأمین می‏شود؛ لیکن اگر وصی، جز به اجرتی بیشتر از ثلث، نیابت را نپذیرد، وصیت باطل می‏شود مگر آنکه وصیت به‏گونه تعدّد مطلوب باشد که در این صورت، به فردی دیگر واگذار می‏شود.
آثار تعدد مطلوب در اجاره
کسی که برای بردن کالایی به جایی مشخّص و در زمانی معین اجیر شده است، چنانچه در اثنای راه مانعی از ادامه سفر پیش آید، اجاره باطل می‏شود.
در این فرض اگر مورد اجاره، رساندن کالا به مقصد تعیین شده باشد، فرد از راه بازمانده، مستحق دستمزد نیست، لیکن اگر مورد اجاره، مجموع سفر و رساندن کالا به گونه تعدّد مطلوب باشد، اجیر به مقدار مسافت پیموده استحقاق اجرت دارد.
آثار تعدد مطلوب در وقف
...

💡 پنجم: روايات تفسيرى معتبر، معانى گوناگونى براى حروف مقطعه بيان مى كند وچون اينها از قبيل مثبتات است، بدين معنا كه هر يك امرى را اثبات مى كند وهيچ يك مفاد ديگرى را نفى نمى كند، پس مطالب آنهاقابل جمع است و ممكن است همه آنها درست باشد و راهى براى تخصيص يا تقييد و تصحيحنيست؛ مثلا، اگر در تفسير (الم ) بيانهاى مختلفى در روايات بود، مانند اين كه برخىاز روايات هر يك از حروف آنرا ناظر به اسمى از اسمهاى الهى مى داند؛ (مثلا، الف رمزالله است و لام رمز عليم و ميم رمز حكيم يا ملك ) و برخى از روايات همه اين سحر حرف راجزئى از اسم اعظم مى داند و برخى آن را ناظر به مدت عمر امتها مى داند و برخى آن راناظر به تحدى مى داند و... هيچ دليلى بر بطلان اجمالى مضمون اين روايات نيست،زيرا اينها نافى يكديگر نيست تا با هم متناقض ‍ باشد و يقين به بطلان يكى از آنهاحاصل باشد، بلكه ممكن است از باب تعدد مطلوب، ناظر به تعدد مراتب در معانى حروفمقطعه بوده، همه آنها درست باشد.