بدخش

بدخش. [ ب َ دَ ] ( اِخ )مخفف بدخشان. ( برهان قاطع ). بدخشان که دارای معدن لعل و طلا میباشد و گوسپند آنجا ببزرگی معروف است. ( ناظم الاطباء ). || لعل. ( فرهنگ رشیدی ). و چون لعل از بدخش آرند، لعل را نیز بدخش گویند. ( از برهان قاطع ). لعل را بمجاز بدخش گویند. ( از انجمن آرا ) ( از آنندراج ): از مروارید و یاقوت و زمرد وبدخش و فیروزه. ( تفسیر ابوالفتوح رازی ج 2 ص 535 ).
- بدخش جرم؛ که جرم آن از لعل باشد. سرخ چون لعل یا شراب:
بازارگان عیش و ز جام بدخش جرم
بازارگان جرم و بدخشان شکستنش.خاقانی ( دیوان سجادی ص 530 ).- بدخش مذاب؛ لعل. ( ناظم الاطباء ) ( آنندراج ). لعل گداخته. ( فرهنگ رشیدی ). کنایه از لعل بدخشان. ( برهان قاطع ) ( غیاث اللغات ):
صبح ستاره نمای خنجر تست اندر او
گاه درخش جهان گاه بدخش مذاب.خاقانی ( ازآنندراج ).- || شراب سرخ لعلی رنگ. ( ناظم الاطباء ). شراب لعل. ( برهان قاطع ). شراب. ( فرهنگ رشیدی ). شراب ارغوانی. ( آنندراج ). || خون. ( فرهنگ رشیدی ). || بدخشی. بدخشانی.( برهان قاطع ) ( هفت قلزم ):
طفل را سیبکی دهند بنقش
بستانند از او نگین بدخش.سعدی ( صاحبیه ).و رجوع به ماده بعد شود.

نوعی لعل که از معادن بدخشان، ناحیه ای در شرق افغانستان، استخراج می شده.
* بدخش مذاب: [قدیمی، مجاز]
۱. شراب سرخ.
۲. لعل: صبح ستاره نمای، خنجر توست اندر آن / گاه درخش جهان، گاه بدخش مذاب (خاقانی: ۴۸ ).

مخفف بدخشان بدخشان که دارای معدن لعل و ط میباشد و گوسپند آنجا ببزرگی معروف است.

💡 جامرج بالا یا (جامرج اولیا) مرکز ولسوالی مایمی در شمال‌شرقی کشور افغانستان است که در ولایت بدخشان قرار دارد. جمعیت این شهرک ۸۰٬۸۶۸ نفر است.

💡 تیجکیل دهکده است در بخش خلدسک خواهان در شمال شرقی ولایت بدخشان افغانستان قرار دارد. این دهکده با ارتفاع ۲٫۰۰۰ از سطح دریا میباشد.

💡 وان ارغوان به کَشّی با صدهزار خوشّی بیجادهٔ بدخشی برتاخته به مینا

💡 بدانکه کوه بدخشان شده ست کان گهر خرد به نطق تو نسبت کند بدخشان را

💡 می احمر از جام تا خط ازرق ز پیروزه لعل بدخشان نماید

💡 تَودیم جماعت و شهرکی در جنوب شرقی کشور تاجیکستان است که در ناحیهٔ راشت‌قلعه ولایت مختار کوهستان بدخشان قرار دارد. جمعیت این جماعت ۶۵۰۷ است.