یکی از ابعاد اعجاز قرآن کریم، پیشگوییهای دقیق آن درباره حوادث آینده است که در موضوعات مختلفی نمود یافته است. یکی از این پیشگوییها، خبر دادن از ظهور قوم دیگری است که در آیندهای نه چندان دور، با اشتیاق و اخلاص کامل، در رکاب اسلام قرار خواهند گرفت. مجموعهای از آیات قرآنی حاکی از آن است که اسلام برای بقا و گسترش خود به پذیرش مردم عرب وابسته نیست؛ گویی قرآن با این ادبیات، نوعی بینیازی از قبیله عرب زبان اولیه را اعلام میکند. این آیات این مفهوم را به روشنی منتقل میسازند که حتی اگر مخاطبان اولیه از پذیرش این دین سرباز زنند، اقوام دیگری در پهنهی گیتی وجود دارند که با تمام وجود و جان و دل، اسلام را پذیرا خواهند شد؛ به طوری که از ظاهر این آیات چنین استنباط میشود که خداوند متعال، آن اقوام آینده را از نظر استعداد و آمادگی برای دریافت حقیقت اسلام، بر قوم عرب مناسبتر میداند.
این مفهوم قوم دیگر در نگاه نخست، عنوانی کلی به نظر میرسد و برخی مفسران احتمال دادهاند که این بشارت شامل تمامی ملتها و اقوامی میشود که در طول تاریخ اسلام آوردهاند و تمامی نیروهای مادی، معنوی، استعدادهای فکری، ذوق هنری و ابتکارات خود را وقف خدمت به دین اسلام کردهاند. با این حال، این برداشت با دقت در ساختار لفظی قرآن سازگار نیست. اگرچه واژه «قوم» در زبان عربی اسم جمع تلقی میشود و به گروهی از مردم اشاره دارد، اما در این آیات، به صورت مفرد و نکره (به صورت «قومٌ آخر») به کار رفته است. این ساختار نحوی دلالت بر یک قوم خاص و غیرمعین از میان اقوامی دارد که در نهایت مسلمان خواهند شد. اگر مراد قرآن تمامی ملتهایی بود که در خدمت اسلام قرار میگرفتند، انتظار میرفت که از واژه جمع مانند «أقوام» استفاده شود، مگر آنکه تمامی غیرعربها را یک امت واحد تلقی کنیم، که این تفسیر نیز با روایات تفسیری مرتبط با این آیات همخوانی ندارد.
بنابراین، پس از دفع این احتمال که مراد از این سیاق، عموم مسلمانان غیرعرب باشد، مسئله اصلی به تعیین هویت آن قوم دیگر باز میگردد؛ آن گروهی که قرآن کریم نوید میدهد که با تمام وجود، اسلام را استقبال خواهند کرد. تلاش مفسران بر این است که با استناد به روایات معتبر و قرائن تاریخی، این قوم مشخص را شناسایی کنند، زیرا این پیشگویی نه تنها یک خبر غیبی الهی است، بلکه نشاندهنده جهانی بودن رسالت اسلام و توانایی آن در جذب قلوب مستعد در هر زمان و مکانی، ورای مرزهای جغرافیایی و قومی اولیه آن، است. این آیات بر این حقیقت تأکید دارند که ایمان حقیقی، در هر گروهی که واجد شرایط آمادگی روحی و فکری باشد، جایگاه خود را خواهد یافت.