ابوعروبه حسین بن محمد

[ویکی نور] «أبوعَروبه، حسین بن محمد بن ابی معشر مودود بن حماد سلمی حرانی» محدث، رجال شناس و تاریخ نویس سرزمین جزیره، در حدود سال های 222 تا 318ق/ 837- 930م می زیسته است. نیای او، حماد، برده ای آزاد شده (احتمالاً یونانی) از موالی ابن سلم نامی بود.
از زندگی او، جز نام استادان و راویان و چند نکته پراکنده، چیزی دانسته نیست. ذهبی یادآور شده که وی از 236ق شنیدن حدیث را آغاز کرد و علاوه بر فراگیری از شیوخ دیار خود، در سفرهایی به عراق، شام و حجاز، از محدثان آن سرزمین ها نیز حدث شنید.
در شمار شیوخ او، می توان ابوکریب محمد بن علاء، سفیان بن وکیع، محمد بن بشار، مسیب بن واضح، محمد بن زنبور مکی، ایوب بن محمد وزّان، عبدالوهاب بن ضحاک، محمد بن مصفی حمصی و ابوحاتم سجستانی را نام برد.
وی پس از بازگشت به حرّان، به عنوان مفتی آن شهر پذیرفته شد و با اصراری که بر نهی از منکر می ورزید، به عنوان پیشرو فقیهان حران، با ازدواج مسلمانان با زنان حرنانی که از اهل کتاب شمرده نمی شدند، مخالفت می کرد.
او از نظر مکتب فقهی، در زمره اصحاب حدیث به شمار می رفت و آگاهی بر علم حدیث را برای فقاهت، شرطی لازم و اساسی می دانست. وی به عنوان محدثی که خود، شیوخ پرشماری را درک نموده بود، به بازگفتن شنیده های خود پرداخت و محدثان بسیاری از نقاط گوناگون به استماع از او روی آوردند که در میان آنان، مشاهیری چون ابوحاتم ابن حبان، ابواحمد بن عدی، سلیمان ابن احمد طبرانی، ابوبکر ابن سنی، ابوالشیخ اصفهانی، ابوبکر محمد بن علی قفّال و ابوبکر ابن مقری دیده می شوند.
ابن عدی و ابو احمد حاکم، از رجال شناسان بنام اهل سنت، او را به گونه ای بلیغ مدح کرده اند و ابن حبان، احادیث او را در صحیح خود درج کرده است؛ در واقع ابوعروبه، خود اهل جرح و تعدیل بود و شاگردانش، ابن عدی و ابن حبان، در آثار رجالی خود، الکامل و المجروحین از او بهره بسیار گرفته اند.

💡 حسین بن منصور در سال ۲۴۴ هجری قمری در روستای تور از توابع شهرستان بیضا استان فارس در خانواده‌ای تازه مسلمان و سنی مذهب متولد شد، جد او در ابتدا زرتشتی بود که مسلمان شد.

💡 پس از مدتی فضل و استعداد قوچانی بر دیگران آشکار شده و شاگردانی می‌یابد. در این دوران مشکلات زیادی گریبان‌گیر او شده و به حسین بن علی متوسل می‌شود. پس از گشایش، قصد زیارت عتبات را می‌کند و از مسیر خوانسار به سمت گلپایگان و سپس به طرف کرمانشاه حرکت می‌کند و در نهایت وارد خاک عراق می‌شود.

💡 برضریح چوبی روی آرامگاه شیخ عبدالصمد نیز نبشته ای به خط ثلث به چشم می‌خورد با این مضمون «عمل استاد حسین بن استاد اسماعیل سرشگی النطنزی فی تاریخ نه اربع و سنین و الف سنه ۱۰۶۴ کتیبه عبداللطیف.»

💡 وی وقتی شنید حسین بن علی از مکه عازم کوفه شده‌است؛ در شرایط خفقان حاکم بر محیط بصره از بصره بیرون آمد و عازم کربلا شد و عصر عاشورا به کربلا رسید.

💡 در سال ۱۲۱۱ ه‍.ق محمدشاه قاجار به طلاکاری و کاشی‌کاری حرم پرداخت و برخی خانه‌های اطراف را خریداری و به حرم اضافه کرد. به عقیده شیعیان، زیارت موسی کاظم و محمد تقی پاداشی همچون بهشت دارد و به مانند زیارت قبر پیامبر اسلام، علی بن ابی‌طالب و حسین بن علی تلقی شده است..

💡 کمال‌الدّین حسین بن محمّد اصفهانی متخلص به «ضمیری»، شاعر و ادیب دانشمند قرن دهم هجری در اصفهان بود. او در حکمت و ریاضی از شاگردان غیاث‌الدّین منصور دستکی شیرازی بوده‌است. ابتدا به مناسبت اینکه پدرش باغبان باغ نقش جهان در اصفهان بود «باغبان» تخلّص داشت، در علم رمل نیز استاد بود.