صنعوا

[ویکی الکتاب] معنی صَنَعُواْ: ساختند - عمل کردند
ریشه کلمه:
صنع (۲۰ بار)
عمل.. آن چه در دنیا کردند پوچ شد. راغب آن را جودت فعل گفته گوید: هر صنع فعل است ولی هر فعل صنع نیست. و آن به حبوان و جماد نسبت داده نمی‏شود بر خلاف فعل. این عدم نسبت را در اقرب نیز گفته است در مجمع ذیل آیه 63 مائده فرموده: به قولی صنع و عمل هر دو یکی‏اند و به قولی صنع جودت را در ضمن گرفته است... ناگفته نماند: آن در قرآن در معصیت و کارهای بیهوده نیز استعمال شده می‏شود گفت که در آن دقت و محکمی و اهمیت منظور است نه جودت و فرقش با فعل همین است.. آن چه فرعون و قومش می‏ساختند و آن چه از بناها بالا می‏بردند تباه ساختیم. *. «لِتُصْنَعَ» به صیغه مجهوا تربیت شدن است یعنی بر تو محبت انداختم و طوری یعنی بر تو محبت انداختم و طوری کردم تا تو را فرعون و زنش دوست دارند و تا نظر من تربیت شوی. *. اصطناع به معنی تربیت و اختیار به کار می‏رود در اقرب الموارد هست: «اِصْطَنَعَهُ لِنَفْسِهِ: اِخْتارَهُ» یعنی: ای موسی تو را برای خودم و اینکه رسول من باشی تربیت کردم یا برای خودم اختیار نمودم. راغب آن را مبالغه در اصلاح شی‏ء گفته است. *. منظور از صنعت لبوس زره بافی حضرت داود است. چنانکه از «لِتُحْصِنَکُمْ مِنْ بَأْسِکُمْ» ظاهر می‏شود. *. مصانع جمع مصنع به معنی مأخذ آب است (مثل حوض) چنانکه در مجمع و اقرب گفته. ابو عبیده گوید: هر بناء مصنعه است در مفردات گفته: از انکنه شریفه مصانع تعبیر آمده. ظاهراً مراد از آن در آیه عمارتها است. و احتمال دارد که منظور آبگیرها باشد. این دو آیه از شسخنان هود علیه السلام است که به قوم خویش فرموده یعنی:آیا در هر بلندی نشانی و محلی بیهوده بنا می‏کنید و عمارتها یا آبگیرهائی می‏سازید که گویا جاودانی هستید. در مجمع از انس بن مالک نقل شده: رسول خدا صلی اللّه علیه و آله و سلم بیرونرفت، قبله‏ای دید که به راه مشرف بود فرمود: این چیست؟ یارانش گفتند: مال مردی از انصار است. آن حضرت گذشت بعد از چندی مرد انصاری آمد و سلام کرد، چند دفعه سلام کرد تا خشم و اعراض آن حضرت را فهمید. به اصحاب شکایت کرد و گفت: ه شده که رسول خدا صلی اللّه علیه و آله و سلم با من این رفتار می‏کند؟ گفتند: روزی آن حضرت بیرون رفت قبّه تو را دید پرسید. گفتیم: از فلانی است. آن مرد رفت قبّه را با خاک یکسان کرد. روزی آن بزرگوار که بیرون می‏رفت آن قبّه را ندید پرسید آن قبّه چطور شد؟ گفتند: صاحبش به ما از اعراض شما شکایت کرد جریان را به او رساندیم و او قبّه را در هم کوبید. فرمود:عر عمارتی که ساخته می‏شود روز قیامت برای صاحبش و بال است مگر آنچه لابد منه باشد. «کُلُّ بَناءٍ یُبْنی وَ بالٌ عَلی صاحِبِهِ یَوْمَ الْقِیامَةَ اِلّا ما لابُدَّ مِنْهُ».

💡 و لو ان قرءانا سيرت به الجبال او قطعت به الارض او كلم به الموتىبل لله الامر جميعا افلم يايس الذين ءامنوا ان لو يشاء الله لهدى الناس جميعا و لايزال الذين كفروا تصيبهم بما صنعوا قارعة اوتحل قريبا من دارهم حتى ياتى وعد الله ان الله لا يخلف الميعاد(31)

💡 و لو ان قراناسيرت به الجبال او قطعت به الارض او كلم به الموتىبل للّه الامر جميعا افلم يايئس الذين آمنوا ان لو يشاء اللّه لهدى الناس ‍ جميعا و لايزال الذين كفروا تصيبهم بما صنعوا قارعه اوتحل قريبا من دارهم حتى ياتى وعد اللّه ان اللّه لا يخلف الميعاد (31)

💡 و حبط ما صنعوا فيها و باطل ما كانوا يعملون: (دنيا پرستان كسانى هستند كه در آخرتجز آتش بهره اى ندارند و آنچه را در دنيا انجام داده اند بر باد مى رود و اعمالشانباطل مى شود).

💡 (و تـمـام آنـچـه را در ايـن جـهان انجام داده اند در جهان ديگر محو و نابود مى شود و هيچپاداشى در برابر آن دريافت نخواهند كرد) (و حبط ما صنعوا فيها).

💡 (انما صنعوا كيد ساحر) - اين جمله تعليل لفظى جمله (تلقف ما صنعوا) است وكلمه (ما) مصدريه و يا موصوله است و بيان به حسب حقيقت علو و غلبه آن جناب استبراى اينكه آنچه آنان دارند كيد ساحران است كه حقيقتى ندارد و آنچه با موسى استمعجزه و حقيقت محض است و معلوم است كه حق غالب است و مغلوب نمى شود.

💡 و انّى اءخبرك عن نباء من سرنا اليه، من جموع طلحة و الزّبير عند نكثهم بيعتهم (بيعتى خ) و ما صنعوا بعاملى عثمان بن حنيف.