فعلوه

[ویکی الکتاب] معنی فَعَلُوهُ: آن را انجام دادند
معنی مَا فَعَلُوهُ: آن را انجام ندادند
ریشه کلمه:
فعل (۱۰۸ بار)ه (۳۵۷۶ بار)

💡 ولى اشتباه نشود اگر خداوند ميخواست ميتوانست به اجبار جلو همه آنها را بگيرد تا هيچشيطان و شيطان صفتى نتواند در راه پيامبران و دعوت آنها كوچكترين سنگى بيندازد(و لو شاء ربك ما فعلوه ).

💡 اين دوآيه، رسول الله (صلى الله عليه و آله ) را خبر مى دهند به اينكه آنان كه ازاهل كتاب كفر ورزيدند، به زبان انبياى خود لعنت شدند، در عينحال تعريض به همانها هم هست كه اين لعنت بى جهت نبوده بلكه در اثر نافرمانى وتجاوزشان بوده است، و اينكه فرمود: (كانوا لا يتناهون عن منكر فعلوه...) بيانىاست براى جمله: (و كانوا يعتدون ).

💡 قرآن مى گويد:(اما با اين همه اگر خدا مى خواست مى توانست به اجبار جلو آنها رابگيرد) ولى اجبار بر خلاف سنت خدا است، خداوند خواسته بندگان آزاد باشند تا راهتربيت و تكامل هموار گردد زيرا در اجبار نه تربيت است و نهتكامل (و لو شاء الله ما فعلوه ).

💡 در روايـتـى كـه در كـتـاب كـافـى از امـام صـادق (عـليـهـالسـلام )نـقـل شده ميخوانيم: انما قال بل فعله كبيرهم ارادة الاصلاح، و دلالة على انهم لا يفعلون،ثـم قـال و الله ما فعلوه و ما كذب: (ابراهيم اين سخن را به خاطر آن گفت كه ميخواستافكار آنها را اصلاح كند، و به آنها بگويد كه چنين كارى از بتها ساخته نيست، سپس اماماضافه فرمود: به خدا سوگند بتها دست به چنان كارى نزده بودند، ابراهيم نيز دروغنگفت.