مرزبان دیلمی

💡 در مروج‌الذهب، هنگام توضیح داستان فرار مرزبان بن محمد از قلعه سمیرم، نگارنده کتاب لغتی دیلمی را نگاشته است که مرزبان، پس از قتل فرماندهٔ قلعه، یا به عبارتی دیگر، پس از پیروزی و رهایی از زندان پس از چهار سال، آن را فریاد زد. وی می‌نویسد: «مرزبان به شیوه دیلمان فریاد زد: «اشتلم»!

💡 بعدتر که دیلمیان ارمنستان را شکست دادند، او تحت امر مرزبان حاکم ارمنستان درآمد.

💡 در متون تاریخی باستان، از نقش مهم مرزبان دیلمی در حفاظت از مناطق صعب‌العبور و جلوگیری از نفوذ دشمنان به قلمرو پادشاهی یاد شده است.

💡 آن مرزبان دیلمی با شجاعت و ایستادگی خود در برابر تهاجم خارجی، توانست امنیت مرزهای شرقی کشور را برای سالیان متمادی حفظ نماید.

💡 داستان‌های حماسی بسیاری درباره قدرت و مهارت‌های رزمی یک مرزبان دیلمی نوشته شده که نشان‌دهنده جایگاه اجتماعی بالای او در آن دوران است.