قاضی محمد حجری

[ویکی فقه] «قاضی محمد بن احمد بن علی بن علی بن مثنی بن احمد بن محسن حجری»، ادیب، شاعر، مورخ، نسابه و عالم زیدی معاصر در ذی الحجه ۱۳۰۷ ق، در روستای ذی اشرع در همسایگی هجرة الذاری در ناحیه خبان استان یریم یمن متولد شد.
تحصیلات خود را در ذاری و ذمار و صنعاء و قفله و یریم و در محضر اساتید آن شهرها به پایان برد. پس از درگذشت پدرش در سال ۱۳۴۲ ق، انتظار آن می رفت که امام یحیی بن محمد حمید الدین، از امامان زیدیه، تولیت اوقاف یریم را به وی واگذار کند، اما وی شخص دیگری را به این سمت منصوب کرد و در سال ۱۳۴۳ ق، قاضی محمد را به همراه وزیر خود سید عبدالله بن احمد به اطراف فرستاد تا ساکنان آنجا را تحت فرمان امام درآورد. در سال بعد وی به همراه سید حسین بن علی عبد القادر برای شرکت در کنفرانس اسلامی راهی مکه مکرمه شد و پس از مراجعت از این سفر از سوی امام یحیی به عنوان مامور گمرک حدیده منصوب گشت. از سوی امام یحیی به وی مسئولیت های متفرقه ای واگذار گردید که از آن میان می توان به ماموریت برای تهیه فهرستی از کتابخانه متوکلیه (کتابخانه اوقاف) در دانشگاه صنعاء، فهرست کتابخانه شخصی امام یحیی، ریاست دیوان محاسبات (وزارت دارایی) و... اشاره کرد.
آثار
قاضی حجری در اواخر عمر به نگارش آثاری چند پرداخت که عبارتند از: فهرست کتابخانه اوقاف دانشگاه صنعاء، فهرست کتابخانه شخصی امام یحیی بن محمد، مساجد صنعاء، خلاصة من تاریخ الیمن قدیما و حدیثا، مشجر لانساب و کتاب مجموع بلدان الیمن و قبائلها. قاضی محمد در ۲۶ صفر ۱۳۸۰ ق، درگذشت.
عناوین مرتبط
مجموع بلدان الیمن و قبائل ها (کتاب).
منبع
...

💡 قاضی محمد منبع تمام اغتشاش و بی نظمی در مهاباد است و شاکیان را وادار و ترغیب کرده‌است که از استانداری مرکزی اظهار نارضایتی نمایند.

💡 مستشار قاضی محمد مامون حسن اسماعیل الهضیبی (زاده ۲۸ می ۱۹۲۴ میلادی - درگذشته ۹ ژانویه ۲۰۰۴ میلادی) ششمین رهبر یا مرشد عام جماعت اخوان المسلمین مصر و پسر حسن الهضیبی دومین مرشد عام این جماعت بین سال‌های ۱۹۵۱ تا ۱۹۷۳ بود.

💡 قاضی محمد و پسرعمویش سیف قاضی نیز دستگیر و روانه زندان شدند. با دستگیری و بازداشت سران جمهوری مهاباد، مقامات ارتش که دیگر کنترل مهاباد را به دست گرفته بودند، از تمامی کسانی که از بازداشتی‌ها شکایت داشتند، تقاضا کردند که مدارک خود را جهت پیگیری به ارتش ارائه دهند.

💡 مرکز این جمهوری در شهر مهاباد و رهبر این حکومت قاضی محمد بود.هدف انجمن سری که در مهاباد فعالیت می‌کرد، تشکیل «کردستان بزرگ» بود. سرود ای رقیب برای اولین بار توسط این حکومت به عنوان سرود ملی آن اعلام شد. ای رقیب توسط یونس رئوف (دلدار) سروده شده‌است.