تصرف در فقه

[ویکی فقه] تصرّف، اصطلاحی فقهی است به معنای هر کار ارادی که از یک شخص سر زند و دارای اثر شرعی باشد.
تصرف، از مادّه صرف، در عربی و فارسی به معنای دست به کاری زدن، رفتار نمودن، حیله و تقلب کردن در کاری، دگرگون شدن و چیزی را در استیلا و اقتدار خود داشتن آمده است. در احادیث و منابع فقهی، واژه تصرف به معنایِ روی دادن حادثه ای در مورد یک چیز (ایجاد حَدَث) به کار می رود..
معنای اصطلاحی
در اصطلاح عام فقهی، تصرف عبارت است از هر کار ارادیِ منتسب به یک شخص که دارای اثری شرعی است، خواه این اثر به سود آن شخص باشد یا نباشد. برخی حقوقدانان تصرف را سلطه و اقتدار مادّی شخص بر یک مال، چه مستقیم چه با واسطه، دانسته اند، که مفهومی محدودتر دارد.البته این سلطه و اقتدار تنها شامل مالکیت نیست و حقوق عینی دیگر، مانند حق انتقاع و حق ارتفاق، را نیز در بر می گیرد. ولی در منابع فقهی واژه تصرف کاربردی گسترده تر دارد و شامل عقود، التزامات و افعال خارجی نیز می شود. در منابع فقهی، احکام مربوط به تصرف در باب مستقلی نیامده و در ابواب گوناگون، از جمله عبادات و معاملات، پراکنده است.
تقسیمات
فقها و حقوقدانان تصرف را از جهات گوناگون تقسیم کرده اند، مانند تصرف انسان در چیزی با مباشرت یا با تسبیب، تصرف فعلی (مثبت یا منفی) و تصرف قولی (عقدی و غیرعقدی).
احکام وضعی و تکلیفی
...

💡 (سحر) در اينجا بطورى كه در تفسير آيه (و اتبعوا ما تتلوا الشياطين على ملكسليمان ) در جلد دوم اين كتاب گذشت يك نوع تصرف در حاسه انسان است، بطورىكه حاسه بيننده چيزهايى را ببيند و يا بشنود كه حقيقت نداشته باشد.

💡 یک نشان آن باشد که تصرف در مال یکدیگر نافذ دارند. چنانکه مردی نزدیکابراهیم ادهم‑قدس اللّه روحه‑رفت.گفت آرزومند صحبت توام. گفت بدان شرط که دست من در مال تو چنان بود که دست تو در مال خود. و هرکسی اندرین مقام درست نیاید. برای این است که با هر کس صحبت نتوان کرد.

💡 از دلم حالی مرا دست تصرف کوته است کی رسد جان را تصرف در سرای عشق تو

💡 منظور اين است كه انسان با مشاهده حك و اصلاح و تصرف در نوشته ها نسبة مطمئن مىگردد كه از طريق (ضرب و كشط و الحاق )(486)، كوششهائى در جهت اصلاح وتكميل آن انجام گرفته است.

💡 ایا سلطان عشق تو نشسته برسریر دل بلشکرهای خود کرده تصرف در ضمیر دل

💡 ایا سلطان عشق تو نشسته بر سریر دل بلشکرهای خود کرده تصرف در ضمیر دل