امامان شیعه و جنبشهای مکتبی

[ویکی نور] امامان شیعه(ع) و جنبشهای مکتبی. امامان شیعه و جنبش های مکتبی، مجموعه سخنرانی های حجت الاسلام محمّدتقی مدرّسی با موضوع جنبش های مختلف مکتبی و موضع ائمه(ع) در برابر آنهاست. توجّه مؤلّف در این سخنرانی ها به جنبش هایی بوده است که بین سال های 61 تا 250ق شکل گرفته است. این سخنرانی ها که به زبان عربی ایراد شده، توسط حمیدرضا آژیر به زبان فارسی ترجمه شده است. استقبال از نوارهای سخنرانی مؤلف، این انگیزه را در وی ایجاد کرده که آن را به صورت کتاب منتشر کند.
کتاب، مشتمل بر مقدمه های مؤلف و مترجم، سه فصل و یک خاتمه است. هریک از فصول، مشتمل بر چند بخش و ریزعناوین متعددی است.
با توجه به اینکه متن اثر، مجموعه سخنرانی است، در عبارات آن تغییر زیادی داده نشده و می توان گفت همچنان شکل اولیه خود را حفظ کرده است؛ البته با توجه به تحلیل های تاریخی مؤلّف همانند یک کتاب تحلیلی تدوین شده است.
نویسنده، زندگی ائمه(ع) را ملاک کار خود قرار داده و با بیان شمّه ای از سیره ائمه، به تحلیل جنبش های مکتبی هم زمان با آنها پرداخته و کوشیده است، موضع مشخص هر امام را در برابر جنبش همان عصر روشن سازد؛ همین عمل موجب می شود تا بسیاری از شبهات درباره میزان مشروعیّت جنبش ها مرتفع گردد و خواننده را بصیرت بخشد.
در واقع کتاب حاضر را باید کتابی تحلیلی - تاریخی بشمار آورد؛ زیرا ثبت سنوات وقایع و ذکر شرح حال شخصیّت های تاریخی را دنبال نمی کند، بلکه به تبیین اموری می پردازد که یا در کتب تاریخی یافت نمی شود یا چنان نادر و کمیاب است که به سختی می توان آنها را از لابه لای صفحات کتب تاریخی بیرون آورد و به ترتیب و تبویب آنها همّت گماشت. مدرّسی در تحلیل جنبش های مختلفی، چون انقلاب توّابین و نهضت زیدیه و جنبش اسماعیلیه و نظایر آن، بی طرفی انکارناپذیری را در پیش گرفته است و بدون توجّه به آرای افراد مختلف درباره این مسائل، استنباطهای خود را که ناشی از مطالعات بی طرفانه وی است، بیان می دارد.

💡 احادیث اسلامی دربارهٔ مهدی، تاریخ تدوین قرآن، معنی واژه‌های قرآن (نقد کتاب مفردات راغب)، سیره نبوی، تاریخ امامان شیعه و نقد اندیشه‌های وهابیت.

💡 از دیدگاه یارسان مفهوم تناسخ که از جانب بسیاری از امامان شیعه و فلاسفه‌ای چون ملاصدرا رد شده کاملاً با عقیده دونادون متفاوت است. اگر چه در ظاهر در تناسخ و دونادون، روح از کالبدی به کالبد دیگر منتقل می‌شود، اما تفاوت مهمی میان این دو جهان بینی وجود دارد. در تناسخ روح در زمان‌های نا مشخص، گاهی طولانی‌تر و گاهی زودتر به تعالی می‌رسند در حالیکه در فلسفه دونادون هر روح در مدت زمانی معین از یک کالبد به کالبد دیگر منتقل می‌شود و هدف در این مدت حرکت به سمت کمال است.