ادبیات فارسی بر مبنای تالیف استوری

[ویکی نور] «ادبیات فارسی بر مبنای تألیف استوری»، برگردانی فارسی، در دو جلد، از ترجمه روسی اثر معروف استوری در معرفی متون فارسی است. استوری این کتاب را بیشتر به عنوان راهنما تنظیم کرده است تا کتاب تاریخ ادبیات به معنای متعارف کلمه. ترجمه روسی این اثر توسط «یو.ا.برگل» و ترجمه فارسی آن توسط آقایان «یحیی آرین پور»، «کریم کشاورز» و «سیروس ایزدی» صورت گرفته و احمد منزوی کل کار را ویرایش و یکدست کرده است.
کتاب در دو جلد تنظیم شده و مشتمل بر پیشگفتار چاپ فارسی به قلم احمد منزوی، پیشگفتار چاپ روسی به قلم یو.ی.بورشچفسکی و یو.ا.برگل، پیشگفتار جلد سوم چاپ روسی کتاب به قلم یو.ا.برگل، پیشگفتارهای چاپ انگلیسی به قلم استوری و پنج بخش می باشد.
این مجموعه بزرگ ترین کار تحقیقی استوری است که بیشتر عمر خویش را بر سر تألیف آن نهاده است و شامل فهرست بسیاری از کتاب های فارسی همراه با زندگی نامه موجز و سودمندی از نویسندگان آنهاست. چنان که استوری در مقدمه جلد اول می گوید: وی در نگارش این کتاب بر آن بوده که اثری چون تاریخ آثار عربی بروکلمان گرد آورد؛ اما شیوه طبقه بندی، متفاوت از شیوه بروکلمان است. او برخلاف بروکلمان که تقسیم بندی کتاب خود را بر پایه دوره های تاریخی قرار داده بود، موضوع کتاب ها را پایه طبقه بندی قرار داد. در طبقه بندی بروکلمان همه آثاری که متعلق به یک دوره تاریخی هستند، در یک بخش جای می گیرند، اما در حال حاضر طبقه بندی استوری مناسب تر به نظر می رسد. از سوی دیگر استوری در هر موضوع، مؤلفان را پایه طبقه بندی قرار داد و نه کتاب ها را و به این ترتیب ناچار شد آثاری را که مؤلف آنها شناخته شده نیست، در بخش جداگانه ای به نام «ملحقات» در پایان هر فصل جای دهد؛ بدین ترتیب مآخذی که متعلق به یک دوره هستند، در یک جا گردآورده نشده و پراکنده هستند.
ترتیب مطالب و مواد بدین شرح است:
مدخل ها با شماره مرتب شده اند. عموما هر شماره با نام صاحب اثر و اگر صاحب اثر مجهول باشد، با نام خود اثر آغاز شده است. قسمتی از نام و مشخصات صاحب اثر که مشهورتر است، با حروف سیاه مشخص شده است. سپس اطلاعاتی مهم درباره زندگی صاحب اثر ارائه شده است. در هر مدخل، اثر یا آثاری از نویسنده در موضوع مختص هر بخش معرفی شده است. ضمنا به نوشته های دیگر او نیز تنها با ذکر نام اشاره شده است. سپس نام اثر با حروف درشت و نسخه بدل های درخور توجه آن ذکر و احیانا چند کلمه ای از آغاز اثر نقل شده است. ویژگی های اثر یا آثار دیگری در همان موضوع و از همان نویسنده، یکی پس از دیگری در حجمی متناسب با ارزش اثر و اطلاعات در دسترس، یاد شده است.

💡 حسن جوادی در سال ۱۳۱۷ در تبریز متولد شده و تحصیلات دانشگاهی خود را در همین شهر انجام داده‌است. او در ۱۹۵۹ به پاریس رفته و در دانشگاه سوربن ادامه تحصیل داد، و در ۱۹۶۰ در دانشگاه کیمبریج به دوره دکترای ادبیات انگلیسی قبول شد. جوادی در ادب انگلیسی استادانی چون اف. آر. لویس و ریموند ویلیامز، و در ادبیات فارسی استادانی چون آرتور آربری و مینورسکی داشته‌است. او درجه دکتری خود را در ۱۳۴۵ از دانشگاه کیمبریج گرفت. عنوان رساله او «تأثیر ادبیات فارسی بر روی ادب انگلیسی با تأکید بخصوص دربارهٔ قرن نوزدهم». این کتاب در ۱۹۸۵ در کلکته و در ۲۰۰۵ در کالیفرنیا چاپ شد.

💡 در چاپ این کتاب، از نسخه‌های گوناگون فارسی شاهنامه — مانند نسخهٔ شاهنامهٔ بایسنقری و نسخهٔ کتابخانهٔ ملی لنینگراد — بهره برده‌شده و گروهی از متخصصان زبان و ادبیات فارسی بر این کار گمارده شده‌بودند.