دانشنامه اسلامی
[ویکی نور] ابعاد سیاسی و اجتماعی حج، تألیف محمدتقی رهبر، از جمله آثار فارسی است که حج را از جنبه ای خاص مورد بررسی قرار داده است. نویسنده در مقدمه، هدف از نگارش کتاب را بررسی یکی از ابعاد مهم و حیاتی حج؛ یعنی بعد «اجتماعی - سیاسی» آن دانسته که نسبت به دیگر ابعاد، کمتر مورد توجه قرار گرفته است.
کتاب در ضمن یک مقدمه و یازده عنوان نوشته شده است. نویسنده در نگارش کتاب از منابع متقدم و متأخر بهره گرفته و مطالب خود را مستند ساخته است.
نویسنده در مقدمه کتاب پس از پرداختن به اهمیت حج از دیدگاه آیات و روایات و توضیح ابعاد سیاسی - اجتماعی آن، عناوین و محورهایی را که در این بحث مورد توجه قرار گرفته، ذکر کرده است.
توضیح تمام مباحث کتاب در این مقاله نمی گنجد، لذا به برخی از مطالب اشاره می شود:
نویسنده در اولین مبحث کتاب، ویژگی های کنگره حج را در چهارده مورد بیان می کند که از آن جمله است: «در این اجتماع فراملیتی، افراد مسلمان از سراسر جهان، بدون توجه به مشخصه های جغرافیایی و سنت های قومی و لباس و رنگ، با مساوات کامل و بدون توجه به شعارهای پوچ و گمراه کننده، شرکت دارند و نظیر این همبستگی در سراسر کره زمین بی مانند است».