ابراهیم حقی

ابراهیم حقی. [ اِ ح َق ْ قی ] ( اِخ ) یکی از شعرای ترک در قرن دوازدهم هجری. او کتاب موسوم به معرفتنامه را در علوم متفرقه تألیف کرد و دیوانش نیز در ترکیه متداول و معروف است. در 1186 هَ.ق. وفات کرده.

یکی از شعرای ترک مولف کتاب معرفتنامه

[ویکی فقه] ابراهیم حقی شاعر، عارف و دانشمند مشهور ترک است.
اِبْراهیم ْ حقّی، ارزرومی (ارضرومی ) شاعر، عارف و دانشمند مشهور ترک (۱۱۱۵-۱۱۸۶ق /۱۷۰۳-۱۷۷۲م ). وی در قصبه «حسن قلعه » از توابع شهرستان ارزروم (در شرق ترکیه ) زاده شد. پدرش درویش عثمان حُسنی بن ملاّبک ر، ملقّب به «حقیرالله »، از عارفان مشهور ناحیه ارزروم بود. درویش عثمان در همان سال ولادت فرزند، حسن قلعه را ترک و در ارزروم توطن اختیار کرد، و پس از ۵ سال اقامت در آنجا، برای یافتن مرشد و راهنما و ورود به طریقت، راهی ِ سفر شد تا سرانجام در روستای تیلو (تُلو) از توابع سیریت (سَعرد، واقع در استان دیار بکر)، به شیخ اسماعیل فقیرالله از شیوخ طریقت نقش بندی، دست ارادت داد و در همان جا رحل اقامت افکند
محمدطاهر بورسه لی، عثمانلی مؤلفلری، ج ۱،ص ۳۳، استانبول، ۱۳۳۳ق.
(۱) اسماعیل بغدادی، ایضاح المکتون، ج ۱ و ۲، استانبول، ۱۹۷۱م. (۲) اسماعیل بغدادی، هدیة العارفین، ج ۱، استانبول، ۱۹۵۱م. (۳) محمدطاهر بورسه لی، عثمانلی مؤلفلری، ج ۱، استانبول، ۱۳۳۳ق. (۴) ابراهیم حقی، معرفت نامه، به کوشش فوْاد باشار، استانبول، ۱۹۸۴م. (۵) قاموس الاعلام.

💡 به هر روی، در تکمیل تورات و پروسه ترفیع آن به مرکزیت یهودیتِ بعد از دوره تبعید، به همان اندازه یا حتی بیشتر از متون جدیدی که نوشته شد، از ترکیب متون موجود قدیمی هم استفاده کردند. در کتاب حزقیال که در دوره تبعید (نیمه اول قرن ۶ قبل از میلاد) نوشته شده‌است، حزقیال (یکی از تبعیدیان) می‌نویسد آنان که در یهودا مانده‌اند، ادعا می‌کنند که به عنوان وارثان ابراهیم، مالک آن سرزمین هستند اما حزقیال در پاسخشان می‌گوید آنان هیچ حقی ندارند، زیرا از تورات پیروی نمی‌کنند. کتاب اشعیا نیز به‌طور مشابهی از تنش میان تبعیدیان و مردم یهودا گواهی می‌دهد و می‌گوید خدا پدر اسرائیل است و تاریخ اسرائیل، با خروج از مصر آغاز می‌شود، نه با ابراهیم. از این و مدارک مشابه می‌توان نتیجه گرفت ابراهیم احتمالاً میان زمین‌داران بزرگ یهودا در زمان تبعید و بعد از آن، شخصیت برجسته‌ای به حساب می‌آمده‌است و آنان از او برای تقویت ادعای خود بر آن سرزمین در مقابل ادعای آنان که از تبعید بازمی‌گشتند، استفاده می‌کردند.