حسن خان شاملو

[ویکی اهل البیت] این صفحه مدخلی از اثر آفرینان است
خطاط و شاعر، متخلص به حسن. از بزرگان امرای شاملو بود که پیوسته در دربار شاهان صفوی مصدر مشاغل مهم بودند. حسن خان در زمان سلطنت شاه عباس اول به جای پدر خود، امیرالامراء و بیگلربیگی خراسان شد و تا زمان شاه صفی همچنان حکومت هرات را داشت.
او بیشتر اوقات خود را صرف مجالست فرهیختگان و شاعران و هنرمندان می کرد. از معاصران وی فصیحی و اوجی و مشرقی هستند که در خدمت و ملازمت او بودند. حسن خان در خوشنویسی نیز صاحب قلم بود و به شیوه ی میرعماد می نوشت.
وی در هرات درگذشت و جنازه اش به مشهد منتقل شد. در «مخزن الغرائب» و «تذکره ی روز روشن» نام وی را تحت عنوان حسابی آورده اند. از او «دیوان» اشعاری به جا مانده که صاحب «تذکره ی نصرآبادی» آن را حدود سه هزار بیت دانسته است. از خطوط وی: یک قطعه به قلم سه دانگ و نیم دودانگ خوش، با رقم: «جهه فرزندی میرعبدالصمد نوشته شد. مشقه حسن شاملو»؛ سنه ی 1037»؛ یک قطعه دیگر به قلم سه دانگ خوش، با رقم: «مشقه حسن شاملو 1045» و قطعات مختلف دیگر.

💡 از آنجائیکه هنر معماری در عصر تیموری‌ها خیلی با رونق و شکوه بود این مسجد بزرگ را مانند بناهای تاریخی دیگر عصر تیموریان به‌طور حیرت‌انگیزی منقش نمودند؛ ولی دوباره در ایام فتور هرات مجدداً شکست‌های به آن رخ داد؛ که مرحوم حسن خان شاملو هروی آن را ترمیم کرد تا باز مرحوم وزیر یارمحمد خان، ایوان مقصوره را که شکسته و فرو غلتیده بود، دوباره بپوشانید؛ و در عصر امیر حبیب‌الله خان سرا پای (سراسر) مسجد جامع به صورت اساسی ترمیم شد.

💡 ملا اوجی نطنزی از شعرای دربار حسن خان حاکم هرات که از حاکمان دوره صفویه قرن یازدهم می‌باشد و دیوان اشعار او به یادگار مانده‌است که حدود ده هزار بیت می‌باشد و نسخه‌های آن در کتابخانه مجلس شورای اسلامی و کتابخانه موزه بریتانیا موجود است، قصیده‌هایش بیشتر در وصف پیامبر و امامان و بزرگان زمان خود خاصه حسن خان شاملو می‌باشد.