اجتناب از ابهام
«اجتناب از ابهام» در علم منطق و خطابه به معنای پرهیز از بهکار بردن سخن مبهم و چندوجهی است. هدف از این کار این است که گوینده بتواند مطالب خود را واضح، روشن و قابل فهم برای شنوندگان بیان کند و از ایجاد سوءتفاهم یا مغالطه جلوگیری کند. در خطابه، یکی از وظایف خطیب این است که کلامش را از ابهام، احتمال ضدین و مغالطه دور کند تا مخاطب بتواند حق مطلب را درک کند و تحت تأثیر پیام واقعی قرار گیرد. این روش باعث میشود که سخن دارای وضوح، قدرت اقناع و اثربخشی بیشتری باشد و هدف گوینده که فهماندن مطلب و قانع کردن مخاطب است، تحقق یابد. البته در شعر و هنرهای ادبی، ابهام گویی گاهی به عنوان تزیینات و زیبایی بیان محسوب میشود و بار معنایی دیگری پیدا میکند. همچنین، در علوم غیبی مانند کار کاهنان و منجمان، ابهام میتواند به عنوان محملی برای بیان احتمالات یا پنهان کردن ضعف در استدلال استفاده شود. به زبان ساده، اجتناب از ابهام یعنی سخن گفتن به صورت روشن و دقیق، بدون ایجاد سردرگمی و چندمعنایی. این اصل باعث میشود پیام گوینده مستقیم و قابل اعتماد به مخاطب منتقل شود و از خطا یا سوءتفاهم جلوگیری شود.
مترادفها
پرهیز از ابهام، دوری از ابهام
متضادها
ایجاد ابهام، ابهامآفرینی
دانشنامه اسلامی
[ویکی فقه] اجتناب از ابهام در علم منطق به معنای پرهیز از کلام مبهم و محتمل الوجوه است.
در مباحث مربوط به توابع خطابه که شامل تحسینات و تزیینات کلام است، بحث درباره آراستن سخن به کمک صنعت بدیع، معانی و بیان، و پیراستن کلام از اموری است که باعث ردائت، پستی و زشتی آن می شود. یکی از اموری که خطیب در خطابه اش باید از آن اجتناب کند، این است که از ابهام، مغالطه و احتمال ضدین دوری کند، زیرا ابهام گویی، انسان را به ورطه مغالطه کشانده، از خطابه دور می کند، در حالی که هدف گوینده، اثبات حق، فهماندن مطلب خویش و قانع ساختن شنوندگان درباره امری است که می خواهد آنها را به آن وادار کند.البته ابهام گویی که مغالطه و احتمال ضدّین را در بر دارد، در شعر؛ به دلیل ویژگی شعر؛ از تزیینات محسوب می شود. همچنین این امر، برای کاهنان و منجّمان مفید است، زیرا همواره می خواهند برای سخن خود، محملی داشته باشند تا اگر کذب یک طرف آشکار شد به وجه دیگر کلام تمسک کنند.
جمله سازی با اجتناب از ابهام
جملات نمونه از منابع مختلف جمع آوری شده است، اگر صحیح نیست یا توهین آمیز است، لطفا گزارش دهید.
💡 این ویرگول به عنوان ویرگول آکسفورد شناخته میشود؛ چون بخشی از سبک نوشتاری انتشارات دانشگاه آکسفورد است». سبک نوشتاری گارنر آمریکا پیشنهاد میکند که از ویرگول سریال فقط در جایی استفاده شود که برای اجتناب از ابهام ضروری باشد.