ابوفدیک

ابوفدیک. [ اَ ف ُ دَ ] ( اِخ ) نام مردی خارجی است.
ابوفدیک. [ اَ ف ُ دَ ] ( اِخ ) عبداﷲبن ثور. رجوع به عبداﷲ... شود.
ابوفدیک. [ اَ ف ُ دَ ] ( اِخ ) محمدبن اسماعیل. از روات حدیث است و بعضی نام او را دینار گفته اند.

نام مردی خارجی است

[ویکی فقه] بنی سعد بن قیس ثعلبه که فرقه فدیکیه منسوب به اوست.
از تاریخ زندگی ابوفدیک پیش از خروج و پیکار او با امویان آگاهی دردست نیست.در پی جدایی خوارج از عبدالله بن زبیر ـ به سبب خوشبینی او به عثمان بن عفان ـ نافع ابن ازرق و عده ای دیگر در ۶۴ ق به بصره رفتند و ابوفدیک با ابوطالوت از بنی بکر بن وائل و عطبه بن الاسود به سوی یمامه تاختند. سپس به سبب اختلاف هاییکه در میان آنان پدید آمد، از ابوطالوت جدا گشتند و به نجده بن عامر که در یمامه خروج کرده بود، گرویدند و او را امیرالمؤمنین خواندند.کار نجده در یمامه بالا گرفت و بحرین و عمان را نیز تصرف کرد و چند سال فرمان راند. اما بعدها کارهایی از او سر زد که خوارج نپسندیدند و از او روی گردانیدند و ابوفدیک را به امیری برداشتند.
جدایی فرقه عطیه از نجدیه
به روایت طبری ابوفدیک در ۷۲ق نجده بن عامر را به قتل آورد، اما به گفته ابن اثیر چون ابوفدیک در ۶۵ق امارت یافت، در طلب نجده که گریخته بود، برآمد و او را به دست آورد و کشت خلیفه بن خیاط واقعه قتل نجده را در حوادث سا ل ۷۰ق آورده و یادآور شده است که در ۷۱ق، مصعب بن زبیر از بصره عبدالرحمن بن اسکاف را به مقابله ابوفدیک فرستاد.ولی عبدالرحمن شکست خورد. به هرحال ابوفدیک پس از قتل نجده، از عطیه بن اسود که از سوی نجده بر منطقه ای فرمان می راند، خواست به اطاعت او گردن نهد، اما عطیه نیز او را به اطاعت از خود خواند و از آن جا که کار به سامان نرسید، هریک به استقلال به کار خویش پرداخت و هم از این روی دو فرقه فدیکیه و عطویه ـ منسوب به عطیه ـ از نجدیه جدا شدند.
فرجام
چون خالد بن عبدالله قسری از سوی عبدالملک اموی ولایت بصره یافت، مقابله با ابوفدیک یکی از وظایف و دشواریهای او برا ی تسلط بر کارها بود. از این روی برادر خود امیه بن عبدالله را به پیکار او فرستاد، ولی امیه شکست خورد و عقب نشست پس از آن عمر بن عبیدالله با لشکری انبوه به مقابله او به بحرین رفت.در این پیکار ابوفدیک و گروهی از یارانش کشته شدند و بقیه به اطاعت از امویان گردن نهادند. این واقعه به یوم ابی فدیک مشهورشد. و شاعران درباره آن شعرها سرودند.

💡 عبدالله بن ثوربن سلمه حروری مشهور به بوفُدیًکک از سران فرقه خوارج بود که به سال ۷۳ ه‍.ق از دنیا رفت. وی از تیره بنی سعد بن قیس بود. پس از آنکه خوارج از عبدالله بن زبیر جدا شدند، گروه‌هایی از خوارج به مناطق مختلف شتافتند. ابوفدیک نیز به یمامه عزیمت کرد. وی در یمامه به نجده بن عامر روی آورد و او را امیرالمؤمنین خواند. با گذشت زمان و تسلط نجده بر مناطق مختلفی چون بحرین، خوارج وی را از خلافت (به جهت پیامدهایی که از اعمال سوء او دیدند) خلع کرده و ابوفدیک را به جایش نشاندند. ابوفدیک نیز در سال ۷۲ نجده را به قتل رسانید. وی در نهایت در جنگی با امویان به سال ۷۳ ه‍.ق در بحرین، کشته شد.

💡 فدیکیه از فرقه‌های منشعب شده از خوارج هستند که به پیروی از ابوفدیک پرداختند. این فرقه از نجدیه و به همراه عطویه شکل گرفته‌است. این فرقه تنها در نواحی بحرین شکل گرفته بود و برخلاف سایر فرق خوارج، در بصره اثری از آن وجود نداشت.