عمرو بن عبدود

عَمرِو بن عَبدُ وَدّ یا عَبدُ وُدّ پهلوانی از قبیله قریش بود. وی در غزوه خندق کشته شد.
او بیشتر برای مبارزه در جنگ احزاب ( غزوه خندق ) رو در روی علی ابن ابی طالب و کشته شدنش توسط علی بن ابی طالب شناخته شده است.
گفته می شود هنگامی که عمرو از خندق جدا کننده دو سپاه با موفقیت عبور کرد، با سپاه مسلمانان روبرو شد و یکی از آنها را به چالش کشید تا جلو بیاید و به تنهایی با او بجنگد. علی بن ابیطالب برخاست و اعلام آمادگی کرد، اما پیامبر از او خواست بنشیند. وقتی هیچ مسلمانی جلو نیامد، علی دوباره برخاست و محمد دوباره به او گفت که بنشیند. وقتی برای بار سوم هم کسی اعلام آمادگی نکرد، پیامبر درخواست علی را پذیرفت. گفته می شود علی پس از شکست عمرو بن عبدود و بر زمین کوبیدن او، چنانکه گویی برای کشتن عبدود شکی کرده باشد، لحظه ای مکث میکند و بعد از کمی وی را میکشد. بعدا وقتی محمد دلیل این تردید را پرسید علی پاسخ داد عمرو بن عبدود در حین مبارزه به او توهین کرده بود و ترسیده بود اگر در دم کارش را تمام کند، کینه شخصی در آن دخیل بوده باشد. جلال الدین رومی و ابوحامد غزالی با یادآوری این داستان، تاکید دارند که اگر کسی قصد امر به معروف و نهی از منکر دارد، باید بر خودخواهی در همه ابعاد آن پیروز شده باشد.

[ویکی فقه] عمرو بن عبدود عامری از بنی لؤی از قبیله ی قریش و از سوارکاران و شجاعان مشهور بود؛ به طوری که هیچ یک از جنگ جویان عهد جاهلیت به پای او نمی رسیدند. به او فارس یلیل می گفتند؛ یعنی کسی که با هزار سوار برابری می کند.
پس از سرگردانی سپاه شرک، سرانجام عمرو بن عبدود با چند تن دیگر از سران جنگ مانند ضرار بن خطاب و هبیره بن ابی وهب و نوفل بن عبدالله و عکرمه و دیگران بر اسبان خود سوار شده و لباس جنگ پوشیدند. اطراف خندق را گردش کرده و بالاخره تنگنایی پیدا کردند که عرضش کم تر از جاهای دیگر بود. بر اسبان خود رکاب زده و به هر ترتیبی بود خود را به این سوی خندق رساندند. اسبان را به جولان در آورده، شروع به تاخت و تاز کردند. برای جنگ مبارز و هماورد طلبیدند.هیچ یک از آنان در شجاعت،شهرت عمرو بن عبدود را نداشت. سالخورده تر و باتجربه تر از وی در جنگ ها نبود، بلکه به گفته اهل تاریخ در آن روزگار هیچ شجاعی در میان عرب شهرت عمرو بن عبدود را نداشت. او را«فارس یلیل»می نامیدند. با هزار سوار او را برابر می دانستند. از این رو مسلمانان نیز از جنگ با او واهمه داشتند و گرنه همراهان او چندان ابهتی برای آن ها نداشت. عمروبن عبدود که توانسته بود خود را به این سوی خندق برساند و آرزوی خود را که جنگ در میدان باز با مسلمانان باشد، برآورده سازد،با نخوت و غروری خاص اسب خود را به جولان در آورده و مبارز طلبید.
جنگیدن حضرت علی(ع) با عمر بن عبدود
دنباله ماجرا را راویان به دو گونه نقل کرده اند، در برخی از روایات است که چون علی(ع)دید اینان خود را به این سوی خندق رسانده اند، با چند تن از مسلمانان به میدان آمده و خود را به تنگنایی که عمرو بن عبدود و همراهانش از آن آمده بودند رساند. راه بازگشت را بر آن ها بست. در نتیجه عمرو ناچار به جنگ گردید و مبارز طلبید. حضرت علی(ع) به جنگ او آمد. او را به قتل رسانید.
← داستاد مبارزه حضرت در سیره حلبی
۱. ↑ سید هاشم رسولی محلاتی، زندگانی حضرت محمد(ص)،دفتر نشر فرهنگ اسلامی، ص ۴۱۵؛ تاریخ یعقوبی، احمد بن ابی یعقوب ابن واضح یعقوبی (م بعد ۲۹۲)، ترجمه محمد ابراهیم آیتی، تهران، انتشارات علمی و فرهنگی، چ ششم، ۱۳۷۱ش.،ج ۱،ص ۴۰۹۲. ↑ البدایة و النهایة، أبو الفداء اسماعیل بن عمر بن کثیر الدمشقی (م ۷۷۴)، بیروت، دار الفکر، ۱۴۰۷/ ۱۹۸۶ج ۴،ص ۱۰۶
منبع
...
[ویکی شیعه] عَمرو بن عَبدِوُدّ یا عَمرو بن عَبدِوَدّ (؟ - ۵ق) از برترین جنگجویان قریش که در جنگ احزاب (یا همان خندق) به دست امام علی(ع) کشته شد. بنابر برخی روایات، پیامبر(ص) ضربه علی بن ابی طالب(ع) بر عمرو بن عبدود را در این جنگ، برتر از عبادت همه جِنیان و انسان ها دانسته است. ابن تیمیه، عالم اهل سنت و پایه گذار سلفیه، وجود عمرو بن عبدود را رد کرده است. برخی محققان، انگیزه ابن تیمیه را انکار فضایل امام علی(ع) دانسته اند.
چنانکه در شعری از مثنوی مولوی آمده، امام علی(ع) در خلال مبارزه، پس از آنکه عمرو بن عبدود، آب دهان بر چهره اش انداخت، چند لحظه از جنگیدن دست کشید تا خشم خود را فرونشاند، و سپس عمرو را کشت. برخی این روایت را ساختگی دانسته اند؛ با این حال، ابن شهر آشوب (۴۸۸-۵۸۸ق)، در کتاب خود، مناقب آل ابی طالب، روایت مذکور را نقل کرده است.
درباره تولد و زندگی عمرو بن عبدود، اطلاعاتی در منابع تاریخی و روایی وجود ندارد، جز اینکه او از تیره بنی عامر بن لؤی از قریش بوده است. وی چنانکه در منابع شیعه و سنی آمده، در جنگ احزاب (خندق) در سال پنجم هجری قمری، همراه با عکرمة بن ابی جهل، هبیرة بن ابی وهب، نوفل بن عبدالله بن مغیرة و ضرار بن خطاب، به سختی از خندقی که مسلمانان کنده بودند گذشت. عمر بن عبدود که سومین جنگجوی قریش، و مساوی با هزار جنگجو دانسته می شد، مبارز می طلبید و مسلمانان را تحقیر کرد و گفت: «و لقد بححت من النداء بجمعهم هل من مبارز»؛ یعنی صدایم گرفت از بس فریاد مبارزطلبی در میان آنان سر دادم. بنابر نقل منابع، علی بن ابیطالب، پس از هر بار مبارزطلبیِ عمرو بن عبدود، برای جنگیدن با وی بلند می شد،؛ اما به خواست پیامبر، می نشست؛ تا آنکه پیامبر به امام علی(ع) اجازه مبارزه داد و عمامه خود را بر سر او بست و شمشیرش را به وی داد تا با عَمرو بجنگد.

💡 وقتى اميرالمؤ منين عليه السلام بر عمرو بن عبدود(4) پيروز شد ضربه نهايى راوارد نكرد. اصحاب كه از دور ناظر بودند درباره آن حضرت سخنانى مى گفتند و در آنميان حذيفه از آن حضرت دفاع مى كرد. رسول خدا فرمود: اى حذيفه (5) كوتاه بيا،چرا كه على علت توقفش را خواهد گفت. آن گاه على عليه السلام ضربت خود را بهعمرو وارد كرد.

💡 عمرو بن عبدود شجاعى بود كه با هزار سوار و مرد جنگى برابرى مى كرد. در جنگاحزاب مبارز طلبيد، هيچ كس از مسلمين جراءت مبارزه با او را نداشت. تا اينكه حضرت علىعليه السلام خدمت پيامبر صلى الله عليه و آله آمد و اجازه مبارزه با او را پيشنهاد كرد.پيامبر صلى الله عليه و آله فرمودند: اين عمرو بن عبدود است.

💡 در قسمتی از این حماسه، شاعر به توصیف جنگ علی و عمرو بن عبدود پرداخته‌است. شاعر این شعر را تحت تأثیر حماسهٔ ملی سروده و در آن به‌وفور از شیوه و روش شاهنامه استفاده کرده‌است.

💡 مورد دوم در جنگ خندق و پس از كشته شدن عمرو بن عبدود بود كه به محضر پيامبر صلىالله عليه و آله رسيد در حالى كه از ناحيه سر به وسيله ضربت عمرو مجروح شده بود.پيامبر صلى الله عليه و آله با پارچه اى سر امير مؤ منان عليه السلام را بست كه آنزخم خوب شد. (62)

💡 9- و كفى الله المؤ منين القتال و كان الله قوياديل عزيزا (39)، دليل آنكه با قتل عمرو بن عبدود به دست امير المؤ منين، مؤمنين از مشكل جنگ احزاب آسوده شدند.

💡 حضرت فرمود: تو را به خدا سوگند مى دهم آيا تو آن كسى هستى كه كرب و اندوهرسول خدا (ص ) و مسلمين را با كشتن عمرو بن عبدود برطرف ساختى يا من ؟ عرض كرد:البته شما.