دانشنامه اسلامی
[ویکی اهل البیت] کلید واژه: جاهلیت، قحطانیان، عدنانیان، عرب بائده، قبایل عرب، عرب پیش از اسلام، ادیان عرب پیش از اسلام، خرافات عرب پیش از اسلام، فرهنگ عرب پیش از اسلام.
برای شناختن وضع عرب قبل از اسلام در کنار قرآن به عنوان یک منبع بدون تردید می توان منابع زیر را مورد استفاده قرار داد :
به طور مسلم، شبه جزیره عربستان از زمان های گذشته مسکن قبایل زیادی بوده که برخی از آنان در طی حوادث نابود گردیده اند، ولی در تاریخ این سرزمین، سه قبیله - که تیره هایی نیز از آن ها جدا شده است - بیش از همه نام و نشان دارند:
و آن به معنای نابود شده است، زیرا این قوم بر اثر نافرمانی های پیاپی، با بلاهای آسمانی و زمینی نابود گشتند. شاید آنان همان قوم عاد و ثمود بودند که در قرآن مجید از آن ها به طور مکرر یاد شده است.
فرزندان یعرب بن قحطان که در «یمن» و سایر نقاط جنوبی عربستان مسکن داشتند و آنان را عرب اصیل می نامند. یمنی های امروزی و قبیله های «اوس» و «خزرج» که در آغاز اسلام دو قبیله بزرگ در مدینه بودند، از نسل «قحطان» اند. آنان حکومت های زیادی داشتند و در عمران و آبادی خاک یمن بسیار کوشیده و تمدن هایی را از خود به یادگار گذاشته اند.
امروز کتیبه های آنان با اصول علمی خوانده می شود و تا حدودی تاریخچه «قحطانی» را روشن می کند و هر چه درباره تمدن عرب قبل از اسلام گفته می شود، همگی به همین گروه، آن هم در سرزمین یمن بستگی دارد.
فرزندان حضرت اسماعیل، فرزند ابراهیم خلیل علیه السلام می باشند ریشه این تیره به طور خلاصه چنین است:
حضرت ابراهیم علیه السلام مأمور شد که فرزند خود اسماعیل را با مادر وی «هاجر» در سرزمین مکه جای دهد، ابراهیم علیه السلام هر دو را از خاک فلسطین به جانب دره عمیقی (مکه) که بی آب و علف بود حرکت داد، دست لطف و مهر پروردگار جهان به طرف آنان دراز گردید و چشمه زمزم را در اختیار آنان گذاشت، اسماعیل با قبیله «جرهم» که در نزدیکی مکه خیمه زده بودند وصلت کرد. وی صاحب فرزندان زیادی شد که یکی از آنان «عدنان» است که با چند واسطه، نسب وی به اسماعیل می رسد. فرزندان عدنان، به تیره های گوناگونی تقسیم شدند و از میان آنان قبیله ای که مشهور شد قبیله قریش و در میان آنان «بنی هاشم» بودند.
