سنگ نبشته

سنگ نبشته. [ س َ ن ِ ب ِ ت َ / ت ِ ] ( اِ مرکب ) عبارت از سنگهایی که سطح آن از خطوطی قدیمه پوشیده و برای روشن کردن وقایع تاریخی بکار میبرند. ( ایران باستان ص 18 ). رجوع به سنگ نوشته شود.

نوشتهای که بر روی سنگ کنده باشند کتیبه سنگی. توضیح کتیبه ایست سنگی در موضعی در شمشیر آباد خرم آباد به طرف جاده اهواز بالاتر از ساختمان شرکت نفت و آن میل مکعبی است که بر آن نوشته ایست به خط کوفی. لرهای خرم آباد آنرا سنگنوشته و سنگنوشتا گویند. این کلمه را ماراکوارت آلمانی در مقاله فارسی آذربایجان که در مجله ایرانشهر طبع شده به کار برده است. سپس آقای پور داود به صورت سنگنبشته آنرا استعمال کرده و دیگران از آنان پیروی نموده اند ولی گروهی استعمال آنرا به مناسبت آنکه در نظم و نثر قدیم نیامده تجویز نمیکنند.
عبارت از سنگهایی که سطح آن از خطوطی قدیمه پوشیده و برای روشن کردن وقایع تاریخی بکار میبرند

💡 در این امر بازسازی از متون کهن اوستایی و ودایی، سنگ نبشته‌های هخامنشی و دیگر زبان‌های ایرانی و هندی در دوره‌های بعدی استفاده شده است. همچنین از شماری کلمه منفرد و اسامی خاص که در نوشته‌هایی به زبان‌های دیگر، مانند آثار مورخان یونانی و رومی و متون ایلامی و اکدی و آرامی به کار رفته و از اسامی جغرافیایی که اصل آن‌ها آریایی است، در کار بازساز استفاده شده است.

💡 در هر گوشه از پای ستون یک تندیس پوتو قرار دارد که در حال مبارزه با یک جانور است. این تندیسها توسط فردیناند مورمان ساخته شده‌اند و نمادی از غلبه شهر بر سختی‌ها هستند. شیر نمادی از جنگ است، و آفت با کاکاتریس، گرسنگی یا قحطی با اژدها، بدعت دینی با مار نشان داده شده‌اند. همچنین سنگ نبشته‌ای به زبان لاتین وجود دارد.

💡 کال جنگال یکی از سنگ نگاره‌ها و سنگ نبشته‌های برجای مانده از ایران باستان در نزدیکی ییلاق رچ (حد فاصل بیرجند و خوسف) است که برآورد می‌شود مربوط به دوره اشکانیان باشد. این مجموعه شامل سنگ نگارهٔ نبرد یک جنگاور با یک شیر و نیز سنگ نبشته‌هایی به خط پهلوی است.

💡 کاخ هدیش یا کاخ ویژه خشایارشا در شرق کاخ ه در کوشک شاهی تخت جمشید جای دارد. به گواهی سنگ نبشته‌های کاخ هدیش، این سازه به دستور خشایارشا و برای خود و یکی از همسرانش هدیش نام (هدسه) ساخته شده‌است. او در یک سنگ نبشته این ساختمان را هدیش خوانده گرچه در نبشته‌ای دیگر، آن را تچر نامیده‌است.

💡 و از ابراهیم ادهم رحمةاللّه علیه می‌آید که: سنگی دیدم بر راه افکنده، و بر آن سنگ نبشته که: «مرا بگردان و بخوان.» گفتا: بگردانیدمش. بر آن نبشته بود که: «أنتَ لاتعمَلُ بما تعلَمُ، کیفَ تَطْلُبُ مالاتعلَمُ. تو به علم خود عمل می‌نیاری، محال باشد که نادانسته طلب کنی. «یعنی کار بند آن باش که دانی تا به برکات آن نادانسته نیز بدانی.