روزنامه تربیت

[ویکی فقه] تربیت، روزنامه، نخستین روزنامه غیردولتی ایران است.
این روزنامه از یازدهم رجب ۱۳۱۴ تا ۲۹ محرم ۱۳۲۵ در تهران انتشار می یافت و مجموعاً در ۴۳۴ شماره منتشر شد. از یازدهم ذیقعده ۱۳۱۵ تا پنجم جمادی الاولی ۱۳۱۶، هر روز و در بقیة دوران انتشار هر هفته منتشر می شد. از شمارة ۱۱۱ (اول صفر ۱۳۱۶) عبارت «روزنامة آزاد یومیه» و از شمارة ۱۳۰ (۲۶ شوال ۱۳۱۶) تا آخرین شماره، عبارت «روزنامة آزاد هفتگی» در سرلوحة این روزنامه قید شده است. محمدحسین فروغی (۱۲۵۵ـ ۱۳۲۵)، ملقب به ذکاءالمل ک (اول)، صاحب امتیاز و مدیر آن بود. وی پس از جلوس م ظفرالدین شاه (۱۳۱۳)، اوضاع را برای انتشار روزنامة غیردولتی تا حدودی مناسب دید وامتیاز روزنامه را از وزارت انطباعات گرفت.
← تربیت اولین روزنامه آزاد
(۱) تربیت: نخستین نشریة روزانه و غیردولتی ایران، ج ۱ (ش ۱ـ۲۱۱)، تهران: کتابخانة ملی جمهوری اسلامی ایران و سازمان پژوهش و برنامه ریزی آموزشی، ۱۳۷۶ ش.(۲) محمدعلی تربیت، تاریخ مطبوعات ایران، در ادوارد گرانویل براون، تاریخ مطبوعات و ادبیات ایران در دورة مشروطیت، ج ۲، ترجمة محمد عباسی، تهران (۱۳۳۷ ش).(۳) محمد صدرهاشمی، تاریخ جراید و مجلات ایران، اصفهان ۱۳۶۳ـ۱۳۶۴ ش.(۴) اجعة ادبی، صوراسرافیل، سال ۱، ش ۱۵، ۲۹، رمضان ۱۳۲۵.(۵) محمدعلی فروغی، «حقوق در ایران»، یغما، سال ۱۳، ش ۲ (اردیبهشت ۱۳۳۹).(۶) گوئل کهن، تاریخ سانسور در مطبوعات ایران، تهران ۱۳۶۲ـ۱۳۶۳ ش.(۷) محمد محیط طباطبائی، تاریخ تحلیلی مطبوعات ایران، تهران ۱۳۶۶ ش.

💡 محمدحسین فروغی روزنامه تربیت را به‌طریقی بسیار جذاب و با مطالبی شیوا منتشر می‌ساخت. به علت درج مقالات سودمند و مفید پیوسته مورد توجه اندیشمندان بوده و به خصوص از لحاظ نشر فارسی و زیبایی خط جای خاصی را در میان روزنامه‌های فارسی زبان به خود اختصاص داده‌بود. به‌عنوان مثال با حمایت مالی زین‌العابدین تقی‌اف، از رجال و ثروت‌مندان آذربایجانی دوره قاجار، یک صفحه به صفحات آن افزوده می‌شود (بی‌آنکه قیمتش افزوده شود) این روزنامه، نفیس، خوش‌خط و با کاغذ مرغوب بود. حتی نخستین شماره روزنامه تربیت (در هفدهم دسامبر ۱۸۹۶ میلادی و در ۴ صفحه) به قطع بزرگ به خط نستعلیق و کاغذ مرغوب منتشر شده‌بود.