لغت نامه دهخدا
درافکندن.[ دَ اَ ک َ دَ ] ( مص مرکب ) افکندن. فکندن. انداختن.برزمین زدن. ساقط نمودن. نگونسار کردن:
به یک حمله از جای برکندشان
پراکند و از هم درافکندشان.فردوسی.ور زآنک درافکنی به چاهش
یا تیغ کشی کنی تباهش.نظامی. || از پای درآوردن:
کمان ابروان را زه برافکند
بدان دل کآهوی فربه درافکند.نظامی. || دلگیر شدن. گلاویز شدن. حمله کردن.آویختن. آویزش کردن:
هر روز خویشتن به بلایی درافکنی
آنگه مرا ملامت و پرخاش آوری.فرخی.با چون خودی درافکن اگر پنجه میکنی
ما خود شکسته ایم چه باشد شکست ما.؟ ( از امثال و حکم ). || درآوردن. وارد کردن. داخل کردن. بدرون بردن:
به نطع کینه بر چون پی فشردی
درافکن پیل وشه رخ زن که بردی.نظامی.چون نه ای سباح و نی دریاییی
درمیفکن خویش از خودراییی.مولوی.فتن؛ در فتنه درافکندن. ( دهار ).
- درافکندن پی؛ درافکندن بنیان.برآوردن. بنا کردن:
فلک مر قلعه و مر باغ او را
به پیروزی درافکنده ست بنیان.عنصری. || انداختن. پرت کردن. پرتاب کردن. رها کردن:
یکی دبه در افکندی به زیر پای اشترمان
یکی بر چهره مالیدی مهار ماده ما را.عمعق. || ریختن:
خشت از سر خم برکند، باده زخم بیرون کند
وآنگه ورا درافکند در قعبه مروانیه.منوچهری. || ممزوج و مخلوط کردن. داخل کردن: هر روز قلیه فرمودمی از کوک تا خواب من تمام باشد و دارچینی درافکندمی تا مضرت کوک بازدارد. ( ذخیره خوارزمشاهی ). آب جوی را بجوشند و صمغ عرابی و گل ارمنی و طباشیر درافکنند. ( ذخیره خوارزمشاهی ).
|| منتشر کردن:
چو بلبل سرایان چو گل تازه روی
ز شوخی درافکنده غلغل به کوی.سعدی. || فرش کردن. گستردن. مفروش ساختن: و زمین آن [ جامع دمشق ] از رخام رنگ در رنگ درافکندند و روی دیوارها همچنین رخام. ( مجمل التواریخ و القصص ). || منظم کردن. سازکردن. قرار دادن. جای دادن:
نوا را پرده عشاق آراست
درافکند این غزل را در ره راست.نظامی.- درافکندن سخن چیزی؛ عنوان کردن آن. بدان آغازیدن وصف. سر کردن آن: