حنانا

[ویکی الکتاب] معنی حَنَاناً: مهربانی -عاطفه به خرج دادن و شفقت کردن
ریشه کلمه:
حنن (۱ بار)
«حَنَان» از مادّه «حَنین» در اصل به معنای رحمت، شفقت، محبت و ابراز علاقه و تمایل است.
حنان: مهربانی (مجمع) و در طفولیّت او را از جانب خود حکم و مهربانب و پاکیزگی دادیم و پرهیزکار بود. در اقرب الموارد آمده: حنان بر وزن سحاب به معنی مهربانی است عرب گوید: حنانک یا ربّ و جنانیک یا ربّ یعنی رحمت و مهربانی تو را می خواهم ای پروردگار. در مجمع از ابو عبیده نقل است که این کلمه بیشتر به لفظ نثنیه به کار می‏رود ابن اثیر در نهایه گوید: حنانیک یا ربّ یعنی «ارحمنی رحمة بعد رحمة» و آن از مصادر تثنیه است که فعلش ظاهر نمی‏شود مثل لبّیک و سعدیک. حنّان: صیغه مبالغه و از اسماء حسنی است یا حنّان یامنّان: ای بسیار مهربان و ای بسیار عطاء کننده. نا گفته نماند: اصل حنین به معنی شوق و شدّت گریه است چنانکه قاموس گفته است و مهربانی معنای لازم آن است لذا حنین به معنی ناله، مهربانی و شوق به کار می‏رود در نهج البلاغه خطبه 52 فرماید: «فَوَاللّهُ لَوْحَنَنْتُمْ حَنینَ الْوُلَّهِ الْعِجالِ... لَکانَ قَلیلاً فیما اَرْجُولَکُمْ مِنْ ثَوابِهِ». محمد عبده در شرح آن گوید: هر ماده که فرزند خود را از دست بدهد و اله و والهه است. عجال به کسر عین شترهائی اند که بچه هایشان را از دست داده‏اند. به هر حال منظور از حنین در این جمله ناله است و در حکمت 9 همان کتاب هست: «وَاِنْ عِشْتُمْ حَنّوا اِلَیْکُمْ» که مراد شوق یا مهربانی است.

💡 و جمله: (و حنانا من لدنا) عطف است بر حكم، يعنى ما او را حنانى از نزد خود داديم، وحنان به معناى عاطفه به خرج دادن و شفقت كردن است، راغب گفته: از آنجائى كه اشفاقجداى از رحمت فرض ندارد، لذا خداى تعالى از رحمت به (حنان ) تعبير كرده، وفرموده: (وحنانا من لدنا) و از همين باب است (حنان منان ) و كلمه: (حنانيك ) بهمعناى اشفاق بعد از اشفاق است.

💡 و در كافى به سند خود از ابى حمره از ابى جعفر (عليه السلام ) روايت كرده كه گفتازآن جناب پرسيدم مقصود از جمله: (و حنانا من لدنّا و زكاه ) چيست ؟ فرمود (تحنناللّه ) يعنى خدا وى را دوست مى داشت، پرسيدم از تحنن خدا به او چه رسيد، و چه ديد؟فرمود: وقتى مى گفت يا رب، خداى تعالى در جوابش مى گفت: (لبيك يا يحيى ) تاآخر حديث.

💡 5 لازمه ى تبليغ و تربيت، راءفت، محبّت و پاكى است. (و حنانا و زكوة )

💡 2 - (به او رحمت و محبت نسبت به بندگان از سوى خود بخشيديم 0) (و حنانا من لدنا).