توحیدخانه

[ویکی فقه] توحید خانه، محل اجتماع و استقرار صوفیان در عصر صفوی در اصفهان بوده است.
توحید خانه از لحاظ انگیزه تأسیس و نیز آیین ها و مراسمی که در آن انجام می شده، با مکان هایی مانند خانقاه، زاویه و صومعه که بیش تر سلوک فردی صوفیان باعث تأسیس و رونق آن ها بوده، تفاوت داشته است.نخستین گزارش توصیفی از توحید خانه را شاردن ــ که در اواخر سلطنت شاه عباس دوم صفوی (۱۰۵۲ـ۱۰۷۷) و دوره شاه سلیمان (۱۰۷۷ـ ۱۱۰۵) در ایران اقامت داشته ــ در سفرنامه خود آورده است.به نوشته او، صوفیان در یکی از خیابان هایی که به عالی قاپو منتهی می شده، سکونت داشتند و روزهای جمعه در مکانی در همان خیابان جمع می شدند و عبادت می کردند.
اشتباه در نام
وی نام این مکان را به غلط "Taous can" ضبط کرده است. اقبال یغمایی، مترجم سفرنامه، آن را در متن به همان صورت « طاووس خانه » و در به صورت « طاعت خانه » ذکر کرده است. این اشتباه به تحقیقات متأخر نیز سرایت کرده، به طوری که گاه نام توحید خانه و طاووس خانه یا « گنبد طاووس » به یک مکان اطلاق شده است، حال آن که طاووس خانه که وحید قزوینی آن را در عباسنامه وصف کرده، باغ وحش و عمارتی در کنار پل شاه ( پل خواجو ) مشرف به زاینده رود بوده که شاه عباس دوم آن را بنا کرده بوده است. «مینورسکی» نیز به اشتباه «شاردن» اشاره کرده و ضبط درست آن را «توحید خانه» دانسته است.
بانی و تاریخ تأسیس

💡 بنابر شواهد تاریخی عمارت توحیدخانه در روزگار صفوی محل عبادت صوفیان و جایگاه «خلیفةالخلفا» قطب و پیشوای صوفیان صفوی بود که به عنوان یک مکان مقدس عدالت خواهان در آن بست می‌نشستند و هیچ‌کس حق نداشت با سلاح وارد آن شود.

💡 در برخی منابع دیگر دستور بنای توحیدخانه را به شاه عباس نسبت داده و بیان شده‌است که به دستور شاه طهماسب دوم صفوی در پشت عمارت عالی‌قاپو گنبدی وسیع برای «صوفیان صافی ضمیر صاحب ذکر» بنا شد که آن را توحیدخانه نامیدند.

💡 کنسرت لباسخوانی در سال ۱۳۸۸ با طرحی نو در تلفیق ادوات دوخت و بافت پارچه و لباس با سازهای مختلف به همراه اشعار کلاسیک و نو در توحیدخانه دانشگاه هنر اصفهان به نمایش درآمد.

💡 این بنا در مرکز شهر اصفهان و نزدیک بناهای مشهوری همچون کاخ چهلستون، عالی قاپو، تالار اشرف، و توحیدخانه قرار دارد و از جمله بناهای بافت قدیم اصفهان به شمار می‌رود که در اوائل قرن یازدهم هجری مقارن با سلطنت شاه عباس اول به عنوان یکی از بناهای مجموعهٔ دولتخانهٔ صفوی احداث شد. با توجه به کلمهٔ «رکیب‌خانه» دانسته می‌شود که این عمارت محل نگهداری لوازم سوارکاری و یراق‌آلات دولتی بوده‌است.