چرخ لنگر

{flywheel, engine flywheel} [قطعات و مجموعه های خودرو] چرخ دندۀ سنگینی که بر روی محور دوار میل لنگ قرار می گیرد و در ضمن کاستن از اثر ضربه های حاصل از احتراق بر میل لنگ، با ایجاد لختی، تداوم حرکت میل لنگ در هنگام قطع نیروی محرک را فراهم می کند

چرخ لنگر یا چرخ طیار ( به انگلیسی: flywheel ) یک وسیلهٔ مکانیکی گردان سنگین است که برای ذخیره سازی انرژی دورانی به کار می رود. چرخ لنگرها دارای گشتاور لختی بالایی هستند و بنابراین در برابر تغییر سرعت دورانی مقاومت می کنند. میزان انرژی ذخیره شده در یک چرخ لنگر با توان دوم سرعت دورانی آن متناسب است. برای انتقال انرژی به چرخ لنگر به آن گشتاور اعمال می کنند که موجب بالا رفتن سرعت دورانی و در نتیجه بالا رفتن انرژی ذخیره شده در آن می شود؛ و در حالت معکوس، چرخ لنگر می تواند انرژی گردشی را به بار مکانیکی منتقل کند که موجب پایین آمدن سرعت دورانی آن خواهد شد.
سه کاربرد مهم چرخ لنگر عبارتند از:
• فراهم آوردن انرژی پیوسته هنگامی که منبع انرژی ناپیوسته است. برای نمونه چرخ لنگرهایی که در موتورهای رفت و برگشتی استفاده می شوند چنین کاربردی دارند، زیرا گشتاور حاصل از موتور ناپیوسته است.
• انتقال انرژی با سرعتی که از عهدهٔ یک منبع انرژی پیوسته بر نمی آید. برای اینکار انرژی را در طول زمان در چرخ لنگر ذخیره می کنند و سپس به صورت ناگهانی آن را آزاد می کنند.
• برای کنترل جهت یک سامانهٔ مکانیکی. در چنین کاربردهایی تکانهٔ زاوایه ای چرخ لنگر را هنگام انتقال انرژی به/از چرخ لنگر عمداً به بار منتقل می کنند.
انرژی یک FlyWheel با سرعت بالا ( حداکثر تا ۶۰ هزار دور در دقیقه ) دارای قدرت تخریب زیادی است. انرژی یک FlyWheel یک کیلو وات ساعتی، قادر است خودرویی با اندازه متوسط را بیشتر از ۱۰۰ فوت به طور عمودی در هوا بلند کند. در نتیجه، قسمت چرخنده آن باید در محفظه ای محافظ، محبوس شود. ۳نکته که باید برای طراحی چرخ طیارها در خودروی هیبریدی مد نظر گرفته شود، عبارتند از:
• احتمال شکستگی روتور و برخورد با محفظه آن به هنگام حرکت یا بر اثر تصادف.
• اثر ژیروسکپی FlyWheel می تواند سبب واژگونی خودرو به هنگام چرخش مسیر شود.
• شوک ناشی از مسیر جاده، می تواند بر عملکرد FlyWheel تأثیر بگذارد.
به دلیل قدرت بالای مورد نیاز برای چرخ طیارها در حالت اتوماتیک، ولتاژ مورد نیاز بسیار زیاد و معمولاً در حدود ۳۰۰ تا ۵۰۰ ولت است. این ولتاژ بالا، ممکن است باعث وارد شدن شوک الکتریکی به راننده، سرنشینان و تعمیرکاران شود. برای ساختن FlyWheel مطمئن، باید اثرات هر یک از اجزای دیگر خودرو و خصوصیات سیستم در نظر گرفته شود.

چرخ لنگر (flywheel)
چرخی سنگین در موتور، به منظور کمک به حرکت مداوم و نرم آن. به یک سر میل لنگ در موتور های بنزینی چرخ لنگری متصل است که موجب تداوم چرخش میل لنگ ما بین حرکات متناوب پیستون های متفاوت می شود. چرخ لنگر براثر تماس با کلاچ، به منزلۀ رابط بین موتور و جعبه دندۀ اتومبیل عمل می کند.

💡 دو کشتی اند مخالف زمین و چرخ که دارد یکی به حکم تو جنبش یکی ز حلم تو لنگر

💡 شکل بدون پس‌زنی چرخ‌دنگ لنگری نسبت به عدم دقت در ساخت یا سایش در حین کار تحمل کمتری دارد و در ابتدا فقط در ساعت‌های دقیق استفاده می‌شد، اما استفاده از آن در طول قرن نوزدهم به بیشتر ساعت‌های آونگی با کیفیت گسترش یافت. تقریباً همه ساعت‌های آونگی ساخته شده امروزه از آن استفاده می‌کنند.

💡 با این حال، چرخ‌دنگ لنگری نیز معایبی دارد. این سازوکار به روغن‌کاری منظم نیاز دارد و شاخک‌ها در طول زمان فرسوده می‌شوند. با ظهور ساعت‌های کوارتز در قرن بیستم، چرخ‌دنگ لنگری به تدریج از رده خارج شد، اما همچنان در برخی از ساعت‌های مکانیکی با کیفیت بالا استفاده می‌شود.