چرخ اکبر

واژه «چرخ اکبر» در متون کهن فارسی و عربی به بالاترین و بزرگ‌ترین فلک آسمانی گفته می‌شود. این اصطلاح در نجوم قدیم به «فلک نهم» اشاره دارد که فراتر از هشت فلک دیگر تصور می‌شد. چرخ اکبر را «فلک‌الافلاک» نیز می‌نامیدند، یعنی چرخی که همه افلاک دیگر را در بر می‌گیرد. در باورهای قدما، حرکت همه آسمان‌ها وابسته به حرکت این فلک دانسته می‌شد. از نظر معنایی، چرخ اکبر جایگاهی بسیار بلند و برتر دارد و نماد عظمت کیهانی است. در متون دینی و عرفانی، این واژه گاهی به صورت کنایه به کار می‌رود. در این کاربرد، چرخ اکبر به «عرش اعظم» یا «عرش مجید» تعبیر می‌شود. یعنی بالاترین مرتبه آفرینش و جایگاه فرمان الهی.