پیوند اعضا در فقه

[ویکی فقه] پیوند اعضا، از مباحث جدید فقهی مرتبط با علم پزشکی است.
با وجود این که در گزارش های تاریخی و روایات اسلامی و نیز در تاریخ پزشکی نمونه هایی از پیوند اعضا ذکر شده است، از جمله پیوند پوست و قرار دادن دندان حیوان بر جای دندان جدا شده انسان، و نیز تزریق خون ــ که از مصادیق پیوند عضو به شمار آمده است ــ، اما با گستردگی امروزی آن، امری نوپیدا و از ثمرات پیشرفت علم پزشکی به شمار می آید.
بررسی پیوند اعضا در مباحث فقهی
پیوند اعضا، لوازم و پیامدهای آن در مباحث فقهی از جنبه های گوناگون مطرح شده و فصلی خاص به آن اختصاص یافته که از سه جهت قابل طرح و بررسی است: حکم شرعی آن با توجه به راه های تأمین عضو پیوندی، حکم روابط مالی میان دهنده عضو و گیرنده آن اعم از این که دیه یا دادوستد به شمار آید، و حکم طهارت و نجاست و مردار بودن عضو پیوندی.البته پیوند اعضا، در این بحث، منحصر به قسمت هایی از بدن مانند دست و پا و قلب و کلیه نیست بلکه حتی تکّه ای گوشت و پوست و نیز مواردی چون مغز استخوان و خون را نیز شامل می شود.
راه های تأمین عضو مورد نیاز برای پیوند
امروزه عضو مورد نیاز برای پیوند از سه راه متعارف قابل تأمین است: مصنوعات پزشکی، بدن حیوانات، و بدن انسان.استفاده از مصنوعات پزشکی، مانند آنچه در انواع جرّاحی های ترمیمی پوست به کار می رود یا قطعات فلزی و شبه فلزی که به جای استخوان (در شکستگی پا و غیره) در بدن قرار داده می شود، و نیز استفاده از اجزای بدن حیوان زنده یا مرده ای که تذکیه شده باشد (مانند پیوند چشم از حیوان به انسان) از نظر فقهای همه مذاهب جایز است و هیچ منع شرعی بر آن وجود ندارد.
صورت های پیوند اعضای بدن انسان
...

💡 علی‌اکبر ولایتی، به‌طور نمادین در چند دانشگاه در فهرست استادان قرار دارد. وی در مجمع تشخیص مصلحت نظام و بنیاد دائرةالمعارف اسلامی نیز حضور دارد. او ریاست اسمی پژوهشکدهٔ مسیح دانشوری (مرکز آموزشی، پژوهشی و درمانی سل و بیماری‌های ریوی) و جمعیت حمایت از پیوند اعضا را هم بر عهده دارد. او همچنین تا سال ۱۴۰۰ عضو شورای عالی انقلاب فرهنگی بود.

💡 در سال ۱۳۸۴ توسط تولیت وقت آستان قدس رضوی (مرحوم واعظ طبسی) دستور ساخت ساختمان‌های جدید و تجدید بنای کلی صادر شد. سال ۱۳۹۱ ساختمان‌های جدید با زیر بنای ۹،۲۰۰ متر مربع، ۳،۱۴۶ متر عرصه در ۶ طبقه با هزینه بالغ بر ۱۰ میلیارد تومان به‌ بهره‌برداری رسید و بیمارستان به مرکز تخصصی و فوق تخصصی دیالیز و پیوند اعضا تبدیل شد.

💡 سید حسن قاضی‌زاده هاشمی در ۲ شهریور ۱۳۹۵ از قانون ممنوعیت پیوند عضو ایرانیان به اتباع خارجی دفاع کرد و تأکید کرد که مخالف پیوند عضو از هموطنانش به اتباع خارجی است؛ و اینکه «باید بپذیریم که پیوند اعضای بدن ایرانیان به اتباع خارجی به صلاح عزت و منافع ایرانیان نیست.» در ۱ شهریور ۱۳۹۵ بیان شد که اصلاح این قانون لازم است.