پرتویی از تاریخ تشیع

[ویکی نور] پرتوی از تاریخ تشیع، ترجمه ای سلیس و روان از «لمحات فی تاریخ التشیع» سید حسن امین به قلم محمدحسن آیت اللهی است.
کتاب، مشتمل بر یک مقدمه، شش بخش و سخن پایانی است. مطالب هریک از بخش های کتاب در ضمن عناوینی بیان شده است. نویسنده، مطالب هر بخش را با استفاده از منابع مختلف گردآوری و نگارش نموده است.
نویسنده در سخن آغازین کتاب به چهار دیدگاه در باره تاریخ تشیع اشاره می کند. شکل گیری تشیع پس از واقعه کربلا، از زمان امیرالمؤمنین علی(ع)، زمان رویداد سقیفه و زمان پیامبر(ص) چهار نظری است که پیرامون این پدیده وجود دارد. در روایاتی از پیامبر(ص) به پیروان علی(ع) شیعه گفته شده و در همین حال رویدادهای تاریخی بازتاب و پیامدهایی داشته اند که همان شکل گیری گروهی است به حمایت از علی(ع)؛ ازاین رو، گروه چهارم با توجه به همسان شدن این احادیث با پیامد آن رویدادهای تاریخی، چنین استنباط کرده اند که آغاز شکل گیری شیعه به عنوان پیروان علی(ع) زمان پیامبر بوده است.
وی همچنین توضیح می دهد که در این کتاب از زنجیره ای به هم پیوسته از مفاخر اسلام و مسلمانان در عرصه های گوناگون تمدن سازی و فرهنگ سازی پیشرفته آگاه می شویم؛ مفاخری که دولت های بزرگ و کوچک شیعه و نخبگان آن به جهت نشر اسلام و اشاعه فرهنگ و بینش و آگاهی اسلامی در میان ملت ها آفریده اند. بنابراین، کتاب حاوی آمار تاریخ ثابت و شایانی از اینجا و آنجاست که شایسته بازنگری آنها در آفرینش کتاب ها و نشریات تاریخ و پرآوازه اند، نه اینکه تنها در رهیافت ها، گرایش ها و رویکردهای نقد تاریخی معاصر خواه اسلام گرایانه و خواه شرق شناسانه مورد توجه قرار گیرند. نگارنده و محقق برای تبیین و برشمردن فشرده این آمار و ارقام، نگاهی گذرا دارد به رویدادهای تاریخی قطعی در حیات مسلمانان که برتری روش و سبکی که محقق در نقد و ارزش گذاری اش، فراراه خود قرار داده را به خوبی آشکار می کند.
مطالب بخش های شش گانه کتاب به اختصار بدین شرح است:

💡 اگر پرتویی از رخت بر گل آید مه و آفتاب آورد بر شکوفه

💡 آزمایش دو شکاف آزمایشی است که دوگانگی موج-ذره را نشان می دهد. در این آزمایش، پرتویی از ذرات (مانند الکترون ها) از طریق مانعی عبور می کند که دو شکاف دارد. اگر یک صفحه آشکارساز را در طرف دیگر مانع قرار دهیم، الگوی ذرات تشخیص داده شده، نوارهای تداخلی مشخصه امواجی را نشان می دهد که از دو منبع (دو شکاف) به صفحه می رسند. با این حال، الگوی تداخل از نقاط مجزا تشکیل شده است که مربوط به ذراتی است که به صفحه رسیده اند. به نظر می رسد که سیستم هم رفتار امواج (الگوهای تداخل) و هم رفتار ذرات (نقاط روی صفحه) را نشان می دهد.