هویت اسلامی جامعه نبوی

«هویت اسلامی جامعه نبوی» به مجموعه ویژگی‌ها و ساختارهای مشترکی اشاره دارد که پیامبر اسلام(ص) در جامعه پراکنده و متفرق عربستان ظهور ایجاد کردند. پیش از بعثت، جامعه عرب متشکل از قبایل متخاصم و فاقد وحدت سیاسی یا دینی بود و زندگی‌شان در درگیری‌های قبیله‌ای می‌گذشت. با تلاش‌های پیامبر(ص)، این جامعه بر پایه آموزه‌های اسلام، هویت نوین و یکپارچه‌ای یافت که برادری ایمانی جایگزین تعصبات قومی و خونی شد. شاخص اصلی این هویت، نفی نژادپرستی و قومیت‌گرایی و تأکید بر معیار تقوا بود، چنان‌که در آیه ۱۳ سوره حجرات به آن اشاره شده است. این هویت نه تنها موجب وحدت اجتماعی شد، بلکه مبنای تمدن اسلامی قرار گرفت و توانست اقوام مختلف را در چارچوب امت واحده گرد آورد. بنابراین، هویت اسلامی جامعه نبوی، الگویی از همبستگی مبتنی بر ارزش‌های دینی است که در مقابل پراکندگی دوران جاهلیت شکل گرفت.

دانشنامه اسلامی

[ویکی فقه] ابتدای ظهور پیامبر (صلی الله علیه و آله وسلّم) در حجاز جامعه در ورطه جهالت خاصی بود تا اینکه حضرت به پیامبری مبعوث شدند که مردم زمان را از جهالت برهانند و دفینه های عقول را بیدار و به سوی کمالات سوق دهند.
جامعه ای که رسول خدا (صلی الله علیه و آله وسلّم) در آن ظهور کرد، جامعه ای یک پارچه نبود، بلکه بر عکس از قبایل، گروه ها و جماعات متفرق و پراکنده ای شکل گرفته بود. این قبایل خود نیز در درون به زیرمجموعه های متخاصمی تقسیم می شدند. فقدان دولت مرکزی و نبود دین واحد سبب شده بود که هیچ گونه وجه هویتی «هویت یعنی آنچه موجب شناسایی شخص باشد. به نقل از: معین، محمد، فرهنگ فارسی» «هویت در معنای اجتماعی آن می تواند آن ساختار و یا شکل و قالبی باشد که موجب شناسایی جامعه گردد» مشترکی نداشته باشند و لذا بخش مهمی از حیات سیاسی – اجتماعی آنها در تخاصم و جنگ با یک دیگر سپری می شد.
شاخص هویت اسلامی
با تلاش رسول خدا (صلی الله علیه و آله وسلّم) این جامعه متفرق و پراکنده به جامعه ای یک دست با هویت اسلامی تبدیل شد که شاخصه های آن عبارتند از:
← نفی نژادپرستی و قومیت گرایی
۱. ↑ معین، محمد، فرهنگ فارسی، ج۴، ص۵۱۰۷، تهران، امیر کبیر، ۱۳۸۰.۲. ↑ حجرات/سوره۴۹، آیه۱۳.
...