عطار حسن

[ویکی نور] ابوالعلاء حسن بن احمد بن حسن بن احمد بن محمد عطار، مصادر تاریخی در اسم و نسب وی اختلافی ندارند. طولانی ترین نسب او در کتاب مناقبش که به دست شاگردش نوشته شده، چنین آمده: «ابوالعلاء حسن بن احمد بن حسن بن احمد بن محمد بن سهل بن سلمة بن عثکل بن اسحاق، عطار همدانی». از میان اجدادش، عثکل عرب بوده است. اکثر مصادر نام وی را تا پنج مورد اول ذکر کرده اند. خود ابوالعلاء هم در هنگام نوشتن اسمش چنین می نوشته است؛ چنان که در نسخه خطی کتابخانه قسطمونی «التمهید فی معرفة التجوید»، نوشته: «کتبه الحسن بن احمد بن الحسن بن احمد بن محمد العطار». او در اجازه نامه به یکی از شاگردانش و نیز در آغاز وصیتش، نام خویش را چنین ذکر کرده است.
کنیه او ابوالعلاء است و لقبش عطار. درباره کنیه اش به ابوالعلاء، فرزندی به نام علاء برای او ثبت نشده و علت این کنیه معلوم نیست. به خاطر خرید و فروش عطر او ملقب به عطار است. شاید هم عطار لقب خانواده او باشد نه لقب مخصوص خودش یا پدرش زیرا پسرعمویش محمد هم ملقب به عطار است.
همدانی نامیدن او هم به علت این است که در همدان متولد شد و اکثر عمرش را در آنجا گذراند و سرانجام هم در همان جا دفن شد.
عطار، قبل از طلوع خورشید روز شنبه 14 ذی حجه سال 488ق، در شهر همدان به دنیا آمد. پدرش تاجر بود و در وضعیت راحتی بزرگ شد. میراث زیادی هم از پدر به او رسید که در هنگام شروع علم آموزی آن را انفاق کرد. خانواده اش در کودکی او را به معلمی سپردند که به وی قرآن بیاموزد. اولین حدیث را از استادش ابومحمد عبدالرحمن بن حمد بن حسن دونی زاهد در سال 495ق، استماع کرد.
او در محله ظفرآباد همدان ساکن بود و امامت مسجدی را به عهده داشت که زیاد از خانه اش فاصله نداشت. وی خواهر شیخ ابوبکر عبدالغفار بن محمد بن عبدالغفار را به همسری گرفت. همسر ابوالعلاء پیش از خودش از دنیا رفت.

💡 آغاز فعالیت عطاران به بازی در تئاتر حسن حامد در دهه ۱۳۶۰ مربوط می‌شود. او کارش را با حامد در کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان آغاز کرد و در سال ۱۳۶۱ برای گروه کودک صدا و سیمای مشهد مشغول به کار شد. عطاران در بخش نمایشی برنامهٔ رنگین کمان حضور داشت. همکاری عطاران با حامد تا سال ۱۳۷۱ ادامه داشت. عطاران می‌گوید که حامد بیشترین تأثیر را بر او گذاشت.

💡 بیت «هفت شهر عشق را عطار گشت/ ما هنوز اندر خم یک کوچه‌ایم» نیز از جمله ابیاتی است که به مولانا منسوب شده اما در انتساب آن تردید است؛ و علامه حسن‌زاده آملی در کتاب نامه‌ها بر نامه‌ها آن را به «عارف جامی» نسبت داده‌اند.

💡 از حسن بن زياد عطار نقل شده كه گفت: در مورد اين آيه از امام صادق عليه السلام سؤال كردم. ايشان فرمود: اين آيه درباره حسن بن على عليهماالسلامنازل شده است. خداوند دستور داد كه از جنگ خوددارى كند. پرسيدم: پس چرا جنگبر آنها واجب شد: امام فرمود: اين امر درباره حسين بن على عليهماالسلامنازل شد. خداوند بر او و اهل زمين واجب كرد كه در ركاب او بجنگند.

💡 هيئت سقاهاى ابوالفضل محله قلعه و حصار اراك درسال 1294 قمرى به همت جمعى از محترمين از جمله مرحوم سيد شكر الله عطار و مرحومحاج محمد حسن تمرچى و مرحوم حاج غلامحسين مسچى و مرحوم ملا رضا و شيخ تقى مسگركه همه كاشانى الاصل و ساكن اراك بوده اند، تاسيس شده است.