عبور بی ضرر

{innocent passage} [جغرافیای سیاسی، علوم سیاسی و روابط بین الملل] عبوری که در نتیجۀ آن ضرر و زیان و تهدیدی متوجه امنیت و منافع ملی کشور ساحلی نشود

عبور بی ضرر یک مفهوم در کنوانسیون ملل متحد در مورد حقوق دریاها است که به کشتی ها اجازه می دهد تا برای عبور از آب های سرزمینی یک کشور دیگر بر اساس محدودیت های خاصی، عبور کند.
• تعریف:
تا زمانی که صلح، نظم یا امنیت کشور ساحلی به مخاطره نیفتد، عبور، بی ضرر است. چنین عبوری باید منطبق با این کنوانسیون و دیگر پیمان های حقوق بین الملل باشد.
عبور بی ضرر، ادعای مالکیت کشور ساحلی بر آب های سرزمینی را به رسمیت می شناسد بر خلاف آزادی ناوبری که به طور مستقیم آن را نقض می کند.
این قانون در ۱۹۵۸ تدوین و در ۱۹۸۲ تأیید شد.

💡 در مورد عبور بی‌ضرر از تنگه‌های مورد استفاده کشتیرانی بین‌المللی، اختلافی در تفسیر حقوق دولت ساحلی و حقوق دولت‌های صاحب پرچم کشتی‌های عبوری تجاری یا نظامی وجود ندارد. بر این اساس دولت‌های ساحلی، صاحب منطقه خود در داخل تنگه هستند و می‌توانند در آنجا هرگونه بهره‌برداری انجام بدهند ولی حق تعلیق عبور دیگران و ایجاد مزاحمت برای اعمال حق عبور بی‌ضرر توسط آنها را ندارند.

💡 پس از روی کار آمدن جمال عبدالناصر و اعلام ملی شدن کانال سوئز و بستن آن توسط دولت مصر در سال ۱۹۵۶ میلادی، کشور اسرائیل که مدعی بود حق عبور بی‌ضررش به آبهای آزاد خدشه دار شده، برای باز گشایی کانال سوئز اقدام نمود.