شاه جهان بیگم

شاه جهان بیگم. [ ج َ ب َگ ُ ] ( اِخ ) دخت جهانگیرخان نایب السلطنه در هوپال هند از جانب دولت انگلیس. مادر او سکندر بیگم در سال 1254 بدنیا آمد و با سیدمحمد صدیق حسینخان ازدواج کرد. پس از مرگ پدر در سال 1285 بجای او نشست و از طرف ویکتوریا ملکه انگلستان لقب «تاج هندوستان » به وی اعطا شد و دیوان شعر دارد. ( از الذریعة ج 9 ص 496 ).

دخت جهانگیر خان نایب السلطنه در هوپال هند از جانب دولت انگلیس ٠ مادر او سکندر بیگم در سال ۱۲۵۴ بدنیا آمد و با سید محمد صدیق حسینخان ازدواج کرد پس از مرگ پدر در سال ۱۲۸۵ بجای او نشست و از طرف ویکتوریا ملک. انگلستان لقب بوی اعطا شد و دیوان شعر دارد.

شاه جهان بَیْگُم (۱۲۵۴ـ۱۳۱۹ق)
بانوی فرمانروا، شاعر و عالم هندی، دختر جهانگیر محمدخان، حاکم بَهوپال. پس از مرگ پدر، در ۹ سالگی فرمانروای انگلیسی هند، وی را به حکومت بهوپال منصوب کرد (۱۲۶۳ ق)، اما به سبب کمی سن، مادرش به نیابت او، امور حکومت را اداره می کرد. خواندن و نوشتن و شعر و ادبیات فارسی و اُردو و آداب کشورداری را نزد مادرش آموخت. وی در ترجمۀ قرآن، تألیف کتب دینی، بیان مسائل حکومتی، تیزهوشی، بخشش، دستگیری از مستمندان، و توجه به عالمان و دانشمندان مشهور بود. شاه جهان بَیگُم در ۱۲۸۵ق خود امور بهوپال را در دست گرفت و سپس با محمدصدیق حسن خان، از فضلا و نویسندگان هند، ازدواج کرد (۱۲۸۸ ق). در ساختن بناهای عمومی، مانند مدرسه، مسجد، باغستان و بیمارستان بسیار کوشید. به پاس خدماتش، از ملکۀ انگلستان لقبِ «تاج هندوستان» و نیز «نشان پادشاهی» گرفت. به سرنوشت مسلمانانِ دیگر کشورها اهمیت می داد، چنان که پس از شکست عثمانی از روسیه، ۲۰۰ هزار روپیه برای کمک به مجروحان و یتیمان، برای سلطان عثمانی (عبدالحمید دوم) فرستاد و او نیز نشان «شَفَقَتْ» را به نام بیگم صادر کرد. در شعر فارسی «شاه جهان» و در شعر اردو «شیرین» تخلص می کرد از آثارش: دیوان اشعار تاج ُ الْاِقْبال؛ تَهْذیب ِ نِسْوان؛ فرهنگ هفت زبانۀ خَزانۀ اللغات.

💡 رشته کوه بینالود آلاداغ که در بیشتر نقاط خط الراس آن محدوده مرزهای شهرستان قوچان به شهرستان‌های اسفراین و نیشابور را تشکیل می‌دهد از جنوب شرقی قوچان تا قله شاه جهان در جنوب غربی فاروج در محدوده شهرستان قوچان امتداد دارد.

💡 شاه جهان در سال ۱۶۵۷ به شدت بیمار شد. جنگ جانشینی در میان چهار پسرش، دارا شکوه، شاه شجاع، اورنگ زیب و مراد بخش آغاز شد.

💡 همی به چشم من آید به هفته‌یی پس ازین به عون شاه جهان باج‌گیرم از قیصر

💡 هنر مگیر و فصاحت مگیر و فضل مگیر نه من غریبم و شاه جهان غریب نواز

💡 دری را که پیدا نمی‌شد کلید به دوران شاه جهان شد پدید

💡 که شاه جهان در پناه تو باد زمین، تخت و گردون، کلاه تو باد