سفرنامه فرهاد میرزا

دانشنامه اسلامی

[ویکی نور] «هدایه السبیل و کفایه الدلیل» که به نام سفرنامه فرهاد میرزا مشهور است، کتابی است به زبان فارسی که موضوع آن گزارش دقیق و روزانه سفر نویسنده به مکه معظمه است.
تالیف این کتاب از چهارشنبه هفتم شعبان سال 1292ق. آغاز و روز پنج شنبه دوم ربیع الثانی سال بعد( به مدت 233 روز) به پایان می رسد.
کتاب دارای یک مقدمه و نیز یک اختتام و یک تکمله به قلم مولف و فاقد فصل بندی و تبویب است. محتوای کتاب تنها بر اساس نام شهرها و اماکنی که مولف به آنها سفر کرده، تنظیم گردیده است.
فرهاد میرزا روز سه شنبه ششم شعبان 1292ق. به حضور ناصرالدین شاه رسید و با دریافت اجازه سفر به مکه از شاه، در فردای آن روز راهی مکه شد. مسافرت او همانند دیگر حجاج ایرانی آن روزگار از بندرانزلی با کشتی آغاز شد و پس از چند روز وارد بادکوبه گردید و از آنجا به گنجه، شماخی و تفلیس رفت؛ در تفلیس به کشتی نشست و از طریق دریا وارد خاک عثمانی شد. در استانبول با اعضای سفارت ایران، ایرانیان ساکن در آن شهر و برخی بزرگان دولت عثمانی دیدار کرد. پس از توقف چند روزه در استانبول راهی مصر شد و از مصر از طریق دریای سرخ راهی بندر جدّ ه شد؛ اما در سواحل بین راه پیاده شد و ابتدا راهی مدینه گشت. روز هفدهم ذی قعده 1292ق. وارد مدینه شد و پس از زیارت مرقد منور پیامبر اکرم(ص) چون می خواست مدینه را ترک کند مثنوی مقاله احمدیه را که در مدینه سروده بود با صدای بلند در آنجا خواند. روز بیست و ششم ذی قعده، مدینه را به قصد مکه ترک کرد و روز پنجم ذی حجه به مکه معظمه رسید.
مولف در این کتاب که با نثری ساده، روان و شیرین نگاشته شده هر جا لازم می بیند، در ثبت تاریخ وقایع علاوه بر تاریخ هجری، برابری آن را با تاریخ میلادی و نیز ماه های شمسی ذکر می کند.
[ویکی فقه] سفرنامه فرهاد میرزا (کتاب). «هدایه السبیل و کفایه الدلیل» که به نام سفرنامه فرهاد میرزا مشهور است، کتابی است به زبان فارسی که موضوع آن گزارش دقیق و روزانه سفر نویسنده به مکه معظمه است.
تالیف این کتاب از چهارشنبه هفتم شعبان سال ۱۲۹۲ ق. آغاز و روز پنج شنبه دوم ربیع الثانی سال بعد (به مدت ۲۳۳ روز) به پایان می رسد.
ساختار
کتاب دارای یک مقدمه و نیز یک اختتام و یک تکمله به قلم مولف و فاقد فصل بندی و تبویب است. محتوای کتاب تنها بر اساس نام شهرها و اماکنی که مولف به آنها سفر کرده، تنظیم گردیده است.
گزارش محتوا
فرهاد میرزا روز سه شنبه ششم شعبان ۱۲۹۲ ق. به حضور ناصرالدین شاه رسید و با دریافت اجازه سفر به مکه از شاه، در فردای آن روز راهی مکه شد. مسافرت او همانند دیگر حجاج ایرانی آن روزگار از بندرانزلی با کشتی آغاز شد و پس از چند روز وارد بادکوبه گردید و از آنجا به گنجه، شماخی و تفلیس رفت؛ در تفلیس به کشتی نشست و از طریق دریا وارد خاک عثمانی شد. در استانبول با اعضای سفارت ایران، ایرانیان ساکن در آن شهر و برخی بزرگان دولت عثمانی دیدار کرد. پس از توقف چند روزه در استانبول راهی مصر شد و از مصر از طریق دریای سرخ راهی بندر جده شد؛ اما در سواحل بین راه پیاده شد و ابتدا راهی مدینه گشت. روز هفدهم ذی قعده ۱۲۹۲ ق. وارد مدینه شد و پس از زیارت مرقد منور پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله وسلّم چون می خواست مدینه را ترک کند مثنوی مقاله احمدیه را که در مدینه سروده بود با صدای بلند در آنجا خواند. روز بیست و ششم ذی قعده، مدینه را به قصد مکه ترک کرد و روز پنجم ذی حجه به مکه معظمه رسید. مولف در این کتاب که با نثری ساده، روان و شیرین نگاشته شده هر جا لازم می بیند، در ثبت تاریخ وقایع علاوه بر تاریخ هجری، برابری آن را با تاریخ میلادی و نیز ماه های شمسی ذکر می کند.
← موضوعات سفرنامه
...

جمله سازی با سفرنامه فرهاد میرزا

جملات نمونه از منابع مختلف جمع آوری شده است، اگر صحیح نیست یا توهین آمیز است، لطفا گزارش دهید. گزارش محتوای نامناسب

💡 میرزا رضی وقایع جنگ فرانسه و اتریش و روس (۱۸۰۵ م) را که از لسان اروپایی به ترکی ترجمه شده بود، برای مطالعه فتحعلی شاه، به زبان پارسی ترجمه کرده است. رساله «عشق و روح» و «حسن و دل» نیز از منشآت اوست و از مشاهیر مکتوبات وی نامه مفصلی است که از قول فتحعلی شاه به ناپلئون اول نگاشته و تمام آن در «زنبیل» فرهاد میرزا معتمدالدوله چاپ شده است.

💡 فرزند پنجم فیروز میرزا و هما خانم، به نام ماه‌سما خانم با پسرعمویش، عبدالعلی میرزا، پسر فرهاد میرزا معتمدالدوله ازدواج کرد و لقب عصمت‌السلطنه یافت، اما در جوانی در شیراز درگذشت. آرامگاه او در حافظیه شیراز قرار دارد.

💡 با این حال، سطح علم او در مقایسه با برادران دیگرش به ویژه جهانگیر میرزا و فرهاد میرزا که تحت آموزش دو قائم‌مقام (میرزا عیسی و بعد پسرش میرزا ابوالقاسم فراهانی که به صدر اعظمی رسید) قرار گرفتند و در کاتبی و علوم دیگر سرآمد شدند، محدود بود.

💡 سفرنامه فرهاد میرزا اطلاعات بسیار ارزشمندی درباره سفر به کشورهای اروپایی و مشاهده پیشرفت‌های صنعتی در آن دوران بسیار دور را فراهم می‌آورد.

💡 بسیاری از مورخان معتقدند که سفرنامه فرهاد میرزا یکی از مهم‌ترین اسناد تاریخی برای درک نگاه شاهزادگان ایرانی به دنیای مدرن است.

💡 با مطالعه سفرنامه فرهاد میرزا می‌توان دریافت که چگونه دیدگاه‌های سیاسی و فرهنگی ایرانیان در مواجهه با غرب در آن زمان تغییر می‌کرد.

کلمات مرتبط

پیشنهاد شما
پیشنهادهای کاربران