سر خویش گرفتن

سر خویش گرفتن. [ س َ رِ خوی / خیش ْ گ ِ رِ ت َ ] ( مص مرکب ) کنایه از بدر رفتن. ( رشیدی ). کنایه از بدر رفتن و راه خانه گرفتن. ( آنندراج ). سَرِ خود گرفتن. براه خود رفتن. پی کار خود رفتن. به خود پرداختن. به هوای خویش رفتن:
پدر گفتش اکنون سر خویش گیر
هر آن ره که میبایدت پیش گیر.فردوسی.ترا زنده خواهم که مانی بجای
سر خویشتن گیر وایدر مپای.فردوسی.عتیبةبن موسی سر خویش گرفت و رفت. ( تاریخ سیستان ). چون خونی از سلطان بدیشان رسد همه سر خویش گیرند و با جانب سلطان ایستند. ( کتاب النقض ص 384 ).
وگرنه تازه خود پیش گیرم
سر خویش و سرای خویش گیرم.نظامی.تو نیز اگر توانی سر خویش گیر و راه مجانبت در پیش. ( گلستان سعدی ).
برو زین سپس گو سر خویش گیر
تعنت مزن جای دیگر بمیر.سعدی.یکی هاتف انداخت در گوش پیر
که بی حاصلی رو سر خویش گیر.سعدی.

کنایه از بدر رفتن

💡 گرم چو جامه بگیری شبی تو در بر خویش چو شمع صبح بپایت فدا کنم سر خویش

💡 سعدی سر سودای تو دارد نه سر خویش هر جامه که عیار بپوشد کفن است آن

💡 چنان گشت بیهوش چون مرد مست همی بر سر خویش بر زد دو دست

💡 به چار بالش عزت چو جای نیست مرا بر آستان مذلت نهاده ام سر خویش

💡 یکی دشنه بگرفت رستم به دست که از تن ببرد سر خویش پست